مِنْ رَحْمَةٍ فَلا مُمْسِكَ لَها وَ ما يُمْسِكْ فَلا مُرْسِلَ لَهُ مِنْ بَعْدِهِ »
« 1 » .
آرى در صورتى كه به كسى حقى اعطا فرمايد ابطال آن حق بدون مجوز ظلم است و خداوند از آن منزّه مىباشد چنان كه مثلًا به انسان به عنوان هدف وجود و هستى ، صلاحيت سعادت و وعدهء بهشت بدهد ، بعد از آن بىجهت گرفتار عذاب ابدى كند ، اين ظلم است و خداوند منزّه از آن است بلكه انسان است كه نافرمانى كرده ، خود را گرفتار عذات ابدى مىكند ، چنان كه مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ لا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْئاً وَ لكِنَّ النَّاسَ أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ »
« 2 » و مىفرمايد :
« فَالْيَوْمَ لا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً وَ لا تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
« 3 » .
مرقوم داشته بوديد : « و باز مىگويند خود مظلوم تقصير كار است . بچهء شش ماهه چه تقصيرى مىتواند داشته باشد ؟ و اگر پدر و مادرش مقصر است پس چرا جريمهاش را اين پس بدهد ؟ و اگر در قيامت عوض داده خواهد شد ، آيا براى آن كبوتر كه شكار شده عوض هم هست ؟ » نسبت دادن تقصير به بچهء شش ماهه يا به پدرش دليلى قابل توجه ندارد ، اگرچه به نص قرآن كريم در آيهء
« وَ لْيَخْشَ الَّذِينَ لَوْ تَرَكُوا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعافاً خافُوا عَلَيْهِمْ »
« 4 » گاهى ظلم انسان به اولاد خودش منعكس شده ، در ايشان ظهور مىكند ولى در اين صورت گرفتارى بچه همان ظلم پدرش است نه جريمهء ظلم پدر .
و اما پاداش حيوانات گرفتار ؛ در روز جزا طبق نص قرآن كريم براى حيوانات نيز حشر است ،
« وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ »
« 5 » ولى جريان تفصيلى حشر آنها بيان
هامش
( 1 ) . فاطر ، آيهء 2
( 2 ) . يونس ، آيهء 44
( 3 ) . يس ، آيهء 54
( 4 ) . نساء ، آيهء 9
( 5 ) . انعام ، آيهء 38