ازدواج تا دفاع از اصل حيات و زندگى اجتماعى كه انسان براى هميشه به اجراى آنها نيازمند است .
2 . احكام و مقرراتى كه جنبهء موقتى يا محلى يا جنبهء ديگر اختصاصى داشته و با اختلاف طرز زندگى ، اختلاف پيدا مىكند . البته اين بخش با پيشرفت تدريجى مدنيّت و حضارت و تغيير و تبديل قيافهء اجتماعات و به وجود آمدن و از بين رفتن روشهاى تازه و كهنه قابل تغيير و تبديل است .
مثلًا در روزگارى كه بشر با پاى پياده و با اسب و الاغ و استر از هر بيراههاى عبور كرده و از منطقهاى به منطقهاى انتقال مىيافت تقريباً به بيش از تأمين سادهء راهها نيازى نبود ، در حالى كه وسايل حيرتآور كنونى هزاران مقررات باريك و پيچيدهء شهرى و زمينى و دريايى و هوايى را ايجاب مىكند .
انسان اولى زندگى سادهاى داشت و تقريباً سر و كارش با مواد اوليه بود و با مقررات ساده حوايج خوراك و پوشاك و مسكن و تمايلات جنسى خود را رفع مىنمود ، اگرچه در عين حال تمام وقت خود را با كار كم نتيجه و پر زحمت اشغال مىكرد ، ولى امروزه با روش برقآسايى راه زندگى را مىپيمايد و به واسطهء تراكم عجيب كار ، كارها جنبهء فنّى به خود گرفته و ناچار به رشتههاى تخصصى مختلف تقسيم شده و هزاران گوشه و كنار پيدا كرده است كه روزانه به همراهى هزاران مقررات خودنمايى مىكند .
اسلام كه نظر تربيتى خود را معطوف به انسان فطرى داشته و با دعوت خود اجتماع بشر را به اجتماع پاك فطرى كه داراى اعتقاد پاك فطرى ، عمل پاك فطرى و مقصد پاك فطرى است رهبرى مىنمايد ، همان افكار بى شائبهء انسان فطرى را در اعتقاد و عمل ، برنامهء لازمالاجراى خود قرار داده است .
و در نتيجه مقررات خود را به دو بخش ثابت و متغيّر تقسيم نموده و بخش اول را كه روى اساس آفرينش انسان و مشخصات ويژهء او استوار است به نام دين و شريعت
بررسى هاى اسلامى ( فارسى ) — صفحة 80
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٨٠