ماوراى حس و تجربه
وقتى كه به آنان گفته مىشود از آنچه خدا نازل كرده پيروى كنيد ، مىگويند از چيزهايى پيروى مىكنيم كه پدرانمان را بر آن يافتيم ، آيا اگرچه پدرانشان هيچ عقل نداشتند و راه نيافته بودند ، باز هم پيروى مىكنند ؟ مثل مردمان كافر در شنيدن گفتار حق مانند كسى است كه او را فرياد كنند ولى او جز صداى داد و فرياد چيزى نمىشنود ، اينان گنگ و كر و كورانند و عقل ندارند .
آرا و عقايد انسان بر دو قسم است :
1 . آرا و عقايد نظرى كه بدون واسطه ارتباط به عمل ندارد ، مثل رياضيات و مسائل ماوراءالطبيعه ؛
2 . آرا و عقايد علمى كه بىواسطه وابستگى به عمل دارد ، مانند مسائل مربوط به چيزهايى كه شايستهء عمل كردن است .
راه اتخاذ رأى و عقيده در قسم اول پيروى از علم و يقين است كه منتهى به برهان يا « حس » گردد و در قسم دوم پيروى كردن از چيزهايى است كه آدم را به خيرى مىرساند كه سعادت انسان در آن است يا در سعادت او سود دارد و همچنين اجتناب از چيزهايى كه منتهى به شقاوت و بدبختى مىگردد و يا مضر به سعادت است .
اعتقاد به حقانيّت چيزى كه بدان علم نداريم ( در قسم اول ) و همچنين اعتقاد