سنت پيغمبر اكرم و حفظ تفاصيل بيانات آن حضرت در احكام فقه اسلامى ، داده نمىشد . 49
با اين كه در زمان نبى اكرم ، صحابه نهايت جديت را در حفظ حديث پيغمبر و احكام فقهى بذل مىكردند و حديث را 50 مىنوشتند ، پس از پيغمبر اكرم كتابت حديث اكيداً قدغن شد و اين قدغن تا اواخر عهد خلفاى « بنىاميه » ادامه داشت . 51 حتى خليفه اول كميت زيادى از رواياتى را كه نوشته شده بود جمعآورى كرده و آتش زد . 52 و يا خليفه دوم ، صحابه را از نقل حديث ممنوع ساخت . 53
تنها واقعهاى كه در ترويج نقل حديث جلب توجه مىكند اين است كه « معاويه » پس از احراز مقام خلافت و استيلا به حكومت مسلمين ، اعلان عمومى داد كه هر كس روايتى در مناقب سه خليفه اولى نقل كند جايزه ! خواهد گرفت و هر كه از مناقب علىبنابىطالب خبرى ذكر كند ، هيچ گونه مصونيت نداشته و ذمهء مقام خلافت از وى برى است و به عمال و حكام خود دستور داد كه هر كس در مناقب خلفاى سه گانه خبرى نقل كند ، نام وى را نوشته و از جايزهء بيتالمال بهرهمندش سازند و در دنبال همين جريان غوغايى در نقل احاديث مناقب برپا شد ! 54
نتيجهء اين سياست عملى اين شد كه نقل حديث در غيرباب احكام فقهى مخصوصاً در احاديثى كه به يك وجهى ارتباط با مناقب خلفاى ثلاثه و ساير صحابه داشت توسعه يافت ، ولى در خصوص قوانين دينى و احكام فقه اسلامى ، عنايتى به كار نرفت و به طرز شگفتآورى تنزل نموده و ارزش خود را از دست داد .
انسان وقتى متذكر مىشود كه علماى رجال و اهلتاريخ تاكنون اسم و رسم ( تقريباً ) دوازده هزار نفر از صحابهء رسولاكرم را ضبط نمودهاند و متذكر مىشود كه اين گروه انبوه نزديك به يك قرن پس از هجرت زندگى كرده و با نهايت احترام از جانب خلفاى وقت و عامه مردم مسلمان به سر بردهاند و متاع شان كه احاديث پيغمبر اكرم است ، در بازار اسلام ارزش قابل توجهى داشته است و متذكر مىشود كه
رسالت تشيع در دنياى امروز ( گفت و گويى ديگر با هانرى كربن ) ( فارسى ) — صفحة 80
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٨٠