داشت » . و در مادهء 4 آن متذكر شدهاند كه : « معاويه اين مبلغ و مسطورات را به اسم خراج به دربار امپراتور خواهد فرستاد » . يزيد اين خراج را با چيزى اضافه مىپرداخت ، و اين باج داده مىشد تا زمان وليد بن عبدالملك كه اين خليفه از اداى آن امتناع ورزيد و بر روميان پيروز شد . « 1 »
معاويه ، « ماكياوليستِ » تمام عيار
دكتر احمد فريد رفاعى در كتاب خود مىنويسد : « سياست جديد به سياستمداران اجازه مىدهد كه در راه تحقق آمال سياسى خود از هر وسيلهاى استفاده كنند ، و اگر كسى هم در زبان مخالف اين مبنا باشد عملًا موافق آن است .
معاويه نيز در تمامى اعمال و تصرفات خود و در راه تحكيم پايههاى سلطنت خود پيرو اين مكتب بود و از تمامى وسايل براى منظورهاى خود استفاده مىكرد . » « 2 »
با تجزيه و تحليل دقيق اعمال معاويه ، اين كاملترين تعريفى است كه از معاويه مىتوانيم بكنيم و او را « ماكياوليستِ » تمام عيار دانسته و در واقع او را پايهگذار ماكياوليسم معرفى كنيم .
ماكياول ( 1469 - 1527 م ) يكى از سياستمداران ايتاليا بود كه ذيلًا خلاصهء عقايد او را بيان مىكنيم ، تا با تطبيق آن با عقايد و اعمال معاويه ثابت شود كه سياستمداران ماكياوليست دنياى امروز ، شاگردان مكتب معاويه هستند و معاويه پايهگذار نيرنگ و دروغ در سياست بوده است .
عقايد ماكياولى
1 . مرام كلى بدبينى ( پسى ميسم ) و طرفدارى از ظلم و استبداد و حكومت مطلقهء
هامش
( 1 ) . حجة السعادة فى حجةالشهادة ، محمدحسن خان اعتمادالسلطنهء مراغهاى ، وزير انطباعات ناصرالدين شاه ، ط 1304 ه ، ص 175 و 181 و 182 و 183 ؛ تاريخ مفصل اسلام ، ج 1 ، ص 262
( 2 ) . عصر المأمون ، ج 1 ، ط چهارم ، مصر ، ص 19