عباس عموى پيغمبر از حضرت خواهش كرد كه از معاويه براى نوشتن بعضى مراسلات استفاده شود ، و در « صحيح مسلم » وارد است كه « إن معاويه يكتب بين يدي النبي صلى الله عليه و آله » و اين نويسندگى مربوط به وحى نيست . « 1 » مسعودى در مروجالذهب مىنويسد : كه حتى دورهء اين گونه نويسندگى هم خيلى كوتاه بوده است .
عباس محمودالعقاد مىگويد : معاويه حتى يك كلمه وحى آسمانى براى پيغمبر ننوشته است ، و بلكه گاهى بعضى از نگارشهاى متفرقه آن حضرت را مىنوشت . « 2 »
مىگويند : معاويه براى اولين بار سر و صورتى به وضع ادارى داد و براى بودجه دفتر تهيه ديد ، ولى نويسندگان مصرى در جواب مىگويند :
« صحيح نيست كه بگويند : حكومت پيغمبر بودجه و دفترى نداشته است » . « 3 »
در كتاب محمد رسول اكرم مفصلًا از دفترداران و نويسندگان ادارى حضرت رسول صلى الله عليه و آله اسم مىبرد .
معاويه به كفار باج و ماليات مىداد
معاويه با امپراتور « كنستانتين » قراردادى بست و نمايندگان معاويه - كه نصرانى بودند - موقع رفتن به پيش امپراتور روم هداياى زيادى از طرف معاويه براى او بردند .
امپراتور هم سفيرى به نام « پتريكودس » ملقب به « پتريس » به دمشق فرستاد - ولى بعضى از مورخان از جمله ابوالفرج شامى اسم سفير را « ژان » نوشتهاند - پيمان صلح در چهار ماده بسته شد كه مادهء 2 آن اين است :
« معاويه و اخلاف او همه ساله بدون استثنا ، سى هزار عدد مسكوك طلا و هشتصد نفر از اسراى عيسوى و هشتصد رأس اسب عربى به قسطنطنّيه ارسال خواهند
هامش
( 1 ) . شبهاى پيشاور ، ط 3 ، ص 775
( 2 ) . ابوالشهداء ، عباس محمود العقاد ، ط 4 ، ترجمهء فارسى ، ص 74
( 3 ) . محمد رسول اكرم ، فتحى رضوان ، و محمد صبيح ، ترجمهء فارسى ، ص 180 و 181