000 / 000 / 14 دينار خراج گرفتند ، و با شهر برقه به 000 / 13 دينار صلح كردند و از بصره در هر سال ما بين 000 / 000 / 20 تا 000 / 000 / 30 دينار خراج مىگرفتند .
اينها همه در جايى بود كه كار را با صلح برگزار كنند . و اما اگر مىجنگيدند و غالب مىشدند ، اموال كفار را به غنيمت ، و زنها و بچههايشان را به بردگى مىگرفتند ؛ مثلًا در جنگ قادسيّه به هر فرد سواره 000 / 14 و به پياده 100 / 7 دينار رسيد .
اينها مختصرى بود ، از عايدات مسلمانان در هنگام فتوحات زمان عمر و ابوبكر ، حالا نظرى هم به اندوختهء عدهاى از اشراف بكنيم :
مسعودى مىگويد : « 1 » زبير مرد ، و 50000 دينار طلا و 1000 اسب و 1000 غلام و 1000 كنيز و قطعات زيادى باغ و زمين از خود به ارث گذاشت !
و طلحه ، خانهء معروف خود را در كوفه بنا كرد ، او در عراق هر روز هزار دينار يا بيشتر عايدى داشت . و در ناحيهء « سراة » بيشتر از اين عايدات داشت و در مدينه خانهاى از آجر و گچ درست كرد .
و عبدالرحمن بن عوف خانهاى بنا كرد ؛ و در طويله 100 اسب و 1000 شتر داشت ، و پس از مرگ يك چهارم دارايى او به 84000 رسيد .
و سعدبن ابىوقاص عمارتى در عقيق ساخت ؛ و زيدبن ثابت در هنگام مرگ به اندازهاى طلا و نقره داشت كه با تبر مىشكستند ، غير از اموال ديگر و مزارع و باغات كه 100000 قيمت داشت .
و يعلىبن منبه وفات كرد و 5000000 دينار نقد داشت ، علاوه بر ديون و مطالباتى كه از مردم داشت و به 100000 مىرسيد .
28 . چه كسانى روى كار آمدند ؟
پس از رحلت پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله خالد با آن سوابق به رياست لشكر ، و معاويه به
هامش
( 1 ) . مروج الذهب