هرچه اسلام پيشرفت مىكرد ، شمارهء اين عده زيادتر مىشد ، بهطورى كه در قرآن مجيد ، اوايل سورهء بقره و اكثر سورهء توبه و منافقين ، دربارهء اينها نازل شده ، و در سورههاى ديگر هم ، راجع به همين عده آياتى ديده مىشود .
سبك ظاهرسازى و كارشكنىهاى اينها را از خود قرآن مىتوان به دست آورد ، لذا ما به ذكر كارشكنىهاى آنها مىپردازيم . . . .
16 . كارشكنىها !
حذيفه در ميان صحابه به دانستن اسامى منافقين معروف است ، و خود پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله - باآن خلق عظيم و مدارايى كه داشت - از ذكر نام آنها خوددارى مىكرد ، و لكن تشكيلات آنها قوىتر و مخفىتر مىشد و هر كارى را مىخواستند ، به آسانى انجام مىدادند ، زيرا در خواص اصحاب رسول اكرم صلى الله عليه و آله نيز رخنه و نفوذ كرده بودند .
ما براى نمونه به ذكر دو مورد اكتفا مىكنيم :
1 . در روز وفات پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله حضرت دستور داده بود كه دوات و قلم بياورند تا چيزى بنويسد و اختلاف بعدى را حل كند ، ولى كسانى توانستند كه مانع شوند و نگذارند پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله چيزى بنويسد « 1 » .
2 . منافقين هنگام برگشتن از جنگ تبوك ، تدبيرى نمودند تا شتر پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله را رم داده و بدين وسيله كار پيغمبر را خاتمه دهند و لكن موفق نشدند . « 2 »
17 . سكوت منافقين
راستى حيرتآور است كه منافقين با آن تشكيلات مجهز و كارشكنىها كه از خود
هامش
( 1 ) . كامل ، ج 2 ، ص 122 ؛ طبرى ، ج 2 ، ص 436 ؛ بخارى ، ج 3 باب مرضالنبى ؛ صحيح مسلم ، ج 5 ، ص 76 ؛ البداية و النهاية ، ج 5 ص 19 ، 227 ؛ مسند احمد ، ج 3 ، ص 346 ؛ ابن ابى الحديد ، ج 1 ، ص 133 ، و ج 2 ، ص 20 ؛ و طبقات كبرى ، ابن سعد ، ج 2 ، ص 242 ، 244 و 245
( 2 ) . يعقوبى ، ج 2 ، ص 52 ؛ سيرهء حلبيّه ، ج 3 ، ص 162 ؛ سيرهء زينى دحلان ، ج 2 ، ص 375 و معارف ، ابن قتيبه ، ص 117