تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شيعه ( مجموعه مذكرات با پروفسور هانرى كربن ) ( فارسى ) — صفحة 195

مساهمون:

ص١٩٥

6 . خلقت ارواح قبل از ابدان

معترض محترم ما مىنويسد : مىگوييد حديث خلقت ارواح در كتاب نيست و در سنت هم خبر واحد است ، و خبر واحد در اصول معارف حجت نيست ، پس حكم مخالف با عقل قطعى را به نقل واحد ثابت نمىكنيم بلكه طرح مىكنيم . بعد مىگويد : گذشته از اين‌كه خبر مزبور متواتر است . اولًا : بايد پرسيد ، تقدم ارواح با كدام عقل قطعى مخالف است ؟ بلى با عقل فلسفى مخالف است ، و عقل فلسفى حجت نيست . آرى ، عقل حجت است ، اما عقل فطرى يا به قول شما : عقل طبيعى ، نه عقل مشوب فلسفى . ثانياً : بايد پرسيد : چگونه مسئلهء تقدم ارواح بر ابدان از اصول معارف است ؟ مگر اين‌كه هر چه ماوراى محسوسات است در نظر شما از اصول معارف به شمار آيد . اين دو ايراد از پانزده ايراد كه به مطالب كتاب داريم مشتى است از نمونهء خروار ! ، و از شرح بقيهء ايرادات چون موجب تطويل است صرف‌نظر شد .

پاسخ

جاى بسيار تأسف است كه معترض محترم در نقل مطلب ما تحريف به اين آشكارى روا داشته ، صريحاً مىنويسد : « شما مىگوييد : حديث تقدّم ارواح چون خبر واحد است و غير حجّت ، پس حكم مخالف با عقل قطعى را با خبر واحد ثابت نمىكنيم ، بلكه طرح مىكنيم » . در صورتى كه ما درست نقطهء مقابل اين معنا را گفته‌ايم و عين عبارت كتاب اين است : « البته اين‌گونه روايات را طرح نيز نمىكنيم ، بلكه در صورت امكان هم به وجه صحيحى تأويل مىشود ، و در صورت عدم امكان مسكوت عنه مىماند » ( رجوع شود به نشريهء « شيعه » ) .