غيبى ، و معجزات علمى به تنهايى منظور نشده است ، زيرا هيچيك از آنها به هنگام نزول قرآن براى بشر آن روزگار كشف نشده بود .
بنابراين ، مخاطب قرار دادن همهء انس و جن ، خود دلالت بر اين دارد كه همهء جهات برترى قرآن موردنظر بوده است .
قرآن كريم معجزه است براى بليغان جهان از نظر بلاغت ؛ براى حكيمان از نظر حكمت ؛ براى دانشمندان از نظر علم و دانش ؛ براى جامعه شناسان از نظر جامعهشناسى ؛ براى قانونگذاران از نظر قانونگذارى ؛ براى سياستمداران از نظر سياست ؛ و براى كشورداران از نظر كشوردارى ؛ و نيز معجزه است براى همهء جهانيان ؛ از نظر مطالبى كه بدانها راه نتوانند يافت ، مانند : پيشگويى غيبى ، معارف گرانقدر و عالى ، و حقايق والاى آن .
بنابراين ، روشن است كه قرآن كريم همگان را مخاطب قرار داده و براى همهء انس و جن - اعمّ از عالم و جاهل ، مرد و زن ، و متخصّص و غير متخصّص - خود را « معجزه » معرفى مىكند ، و با هركس كه قدرت تشخيص دارد ، به همهء جهات اعجاز تحدى مىنمايد .
هركس كه براساس فطرت خود ، فضيلت را تشخيص مىدهد ، مىتواند فضيلتى را كه در خود ، و يا ديگرى سراغ دارد ، مورد توجّه قرار داده - آن را به فراخور درك خود - با فضايل قرآن مقايسه كند ؛ آنگاه به انصاف داورى نمايد كه آيا بشر مىتواند حقايق و معارفى را در سطح حقايق نهفته در قرآن كريم ، و هم سنگ با آن بيان دارد يا نه ؟ ؛ آيا جامعهء بشرى مىتواند اخلاقى را براى سعادت بشر براساس حقايق پيشنهاد كند ؟ ؛ و آيا همهء قانونگذاران جهان مىتوانند دست به دست يكديگر داده يك سلسله قوانين فقهى تنظيم كنند كه همهء رفتار و گفتار و كردار بشر را دربر بگيرد و تناقضى پيش نيايد ، و يا هرروز بناگزير تبصرهاى بر آن افزوده نشود ؟ ؛ قوانينى كه
اعجاز قرآن ( فارسى ) — صفحة 63
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٦٣