عطا مىفرمايد . البتّه ، اين امر منافاتى با مماثلت ندارد ، چنان كه خداوند به برخى از بندگانش نعمتى را ارزانى داشته و ديگران را از آن نعمت محروم ساخته است . در مورد نبوت نيز هيچ مانعى ندارد كه آن را به برخى از اشخاص عطا فرمايد ، و به ديگران عنايت نفرمايد .
كفّار قريش نظير همين اعتراض و استدلال را در حق پيامبر اكرم ( ص ) مطرح كرده چنين گفتند :
« أَ أُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْ بَيْنِنا . . . »
[ ص ( 38 ) / 8 ] - آيا ميان همهء ما ، قرآن فقط بر اين مرد نازل شده است ؟ ! و نيز مىگفتند :
« . . . لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ مِنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ . »
[ زخرف ( 43 ) / 31 ] - چرا اين قرآن بر يكى از مردان « * » بزرگ اين دو شهر [ مكّه و طائف ] نازل نشد ؟ !
همچنين مىگفتند :
« وَ قالُوا ما لِهذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْواقِ لَوْ لا أُنْزِلَ إِلَيْهِ مَلَكٌ فَيَكُونَ مَعَهُ نَذِيراً ، أَوْ يُلْقى إِلَيْهِ كَنْزٌ ، أَوْ تَكُونُ لَهُ جَنَّةٌ يَأْكُلُ مِنْها . . . »
[ فرقان ( 25 ) / 7 و 8 ] - و گفتند چرا اين پيامبر غذا مىخورد و در بازارها راه مىرود ؛ چرا
هامش
( * ) مفسران دربارهء « على رجل من القريتين » اظهارنظرهاى متفاوت كردهاند ؛ از جمله شيخ ابو الفتوح رازى [ در تفسير معروف خود ، ج 1 ، ص 86 ] به نقل از ابن عبّاس ( ر ض ) گويد : « مراد آن است كه على احد رجلين من القريتين ؛ بر مردى از دو مرد ، كه يكى از مكّه است و يكى از طائف . امّا مكّى ، وليد بن المغيرة المخزومى القرشى ، و طائفى ، حبيب بن عمر و الثقفى است . » على بن ابراهيم قمى گويد : « ابن سنان از امام صادق - عليه السلام - نقل كرده كه اين آيه دربارهء عروة بن مسعود الثقفى نازل شده كه مردى عاقل و خردمند بوده است . [ نمونهء بيّنات در شأن نزول آيات ، ص 698 - 699 ] همچنين اقوال ديگرى در اين زمينه نقل شده است كه براى مزيد اطلاع مىتوان به :
[ كشف الاسرار ، ج 9 ، ص 58 و تفسير ابو الفتوح ، ج 1 ، ص 86 و تفسير نور الثقلين ، ج 4 ، ص 597 - 599 و قرآن مجيد و فهارس القرآن به كوشش محمود راميار ، ص 1019 و نيز تفسير شريف الميزان ، ج 18 ، ص 89 ] رجوع كرد . لازم به تذكر است كه با وجود ابهام در الفاظ ، مىتوان از ظاهر آيه مفهوم كلّى را دريافت ، كه در اين صورت ، ديگر اطلاع دقيق از نام بزرگان قبايل - از نظر جاه و ثروت - چندان ضرورتى نخواهد داشت .