رجال علم و دانش را كه متصدى بيان معارف اسلامى بودهاند و فلسفه توسط آنها به ما رسيده است ، در دسترس اهل كمال بگذاريم ، تا اشخاصى كه مىخواهند بعد از عصر ما به شرح حال و ترجمه زندگى و اسامى مدرسان و بزرگان فلسفه بپردازند ، مانند ما دچار حيرت نشوند و در ضمن از ما هم ياد نمايند . افراد زيادى را ما بهواسطهء عدم اطلاع كافى نتوانستيم ذكر كنيم كه بايد جبران شود . اين اساتيد در شهرهاى مختلف به تدريس علوم عقلى و كتب حكماى اسلام و نشر معارف پرداختهاند .
آقاى حاج سيد ميرزا ابو الحسن قزوينى [ 1 ] و آقا سيد محمد كاظم عصار
شرح
[ 1 ] دانشمند محقق آقاى حاج سيد ابو الحسن قزوينى استاد حقير در علوم عقلى و معارف يقينى ، يكى از بزرگان اين عصر در علوم عقلى و نقلى مىباشند . در احاطه به كلمات ملا صدرا و تحقيق و تقرير مطالب اسفار و ساير كتب نظير ندارد و در عذوبت بيان و حسن تقرير و تحقيق مبانى عقلى اعجاز مىكند .
آقاى حاج سيد ابو الحسن در رشتهء منقول و معقول استاد و در هر دو رشته تدريس مىكند .
در فقه و اصول از تلامذه مرحوم زعيم شيعه در عصر خود آقا حاج شيخ عبد الكريم حائرى و در فلسفه از تلاميذ آقا ميرزا حسن كرمانشاهى و در رياضيات از شاگردان مرحوم آقا ميرزا ابراهيم زنجانى است . حقير سفر نفس اسفار و قسمتى از مباحث مشكل ديگر اسفار را در خدمت معظم له قرائت كرده است و مدتى هم به دروس منقول ايشان حاضر شده است .
آقاى قزوينى محيط به افكار فلاسفه و حكماى مشاء و اشراقند و دائما به مطالعهء علمى اشتغال دارند . من در كمتر كسى قدرت مطالعه و كار معظمله را ديدهام به واسطهء كثرت اشتغال و كار زياد در تمام مسائل مشكل حكمت موجود در كتب « شيخ رئيس و فلاسفهء اشراق و كتب ملا صدرا » استحضار تام دارند . براى من اتفاق نيفتاده است كه مشكلى را از ايشان سؤال كنم و احتياج به مطالعه داشته باشند . در فهم مسائل فلسفى خصوصا افكار مخصوص ملا صدرا بسيار خوش سليقه و مستقيم و دقيقالنظرند . يكى از خصائص مهم آقاى قزوينى مهارتشان در تدريس است ، به اندازهاى مطالب علمى را عالى تقرير مىكنند و از طرق و جوانب مختلف راه فهم در تقرير براى شاگرد باز مىكنند و در تقرير چنان كر و فر دارند و چنان با طلاقت لسان و عذوبت بيان به حد اعلا مطالب علمى را تقرير مىكنند كه شاگرد در درس احساس طرب مىكند .