است . قونوى در طرز تأليف و تصنيف وجودت سليقه و تسلط به تقرير مبانى علمى ، جزء بزرگترين مؤلفان عالم علم به شمار مىرود . [ 1 ]
ملا عبد الرزاق « كاشى » [ 2 ] و محقق قيصرى « داود » و حمزه فنارى [ 3 ] و ابن تركه « صائن الدين » [ 4 ] از پيروان مكتب محيى الدين و ناشران افكار و كلمات
شرح
[ 1 ] صدر الدين قونوى بعد از محيى الدين حوزهء درس او را عهدهدار شد . بهترين كتاب او مفتاح الغيب است كه حمزه فنارى آن را شرح نموده است . اين كتاب ، شامل قسمتهاى مهم عرفان است و شايد مشكلترين كتاب در تصوف باشد . در آخر اين كتاب مطالبى در بيان حقيقت انسان كامل نوشته شده است كه باارزشترين مسائل فن ربوبى است . اين كتاب را آقا محمد رضا قمشهاى در تهران تدريس مىنموده است . شاگرد او آقا ميرزا هاشم اشكورى حواشى مفصلى بر اوايل اين كتاب نوشته است كه بسيار ارزش دارد ؛ ديگر از تأليفات قونوى نصوص و شرح بر فصوص و تفسير فاتحه است . آقا ميرزا هاشم حواشى نفيسى بر نصوص نوشته است كه با تمهيد القواعد صائن الدين اصفهانى معروف به « تركه » در تهران چاپ شده است . نفخات الهيه نيز از تأليفات نفيس صدر الدين قونوى است .
صدر الدين گويا در سال « 600 » هجرى متولد و در سال 672 از دنيا رحلت نموده است .
[ 2 ] ملا عبد الرزاق كاشانى نيز مانند قونوى استاد خويش تأليفات باارزشى از خود باقى گذاشته است . شرحى نفيس بر فصوص دارد ، منازل السائرين خواجه عبد الله انصارى را كه بهترين كتاب عرفان عملى است ، شرح نموده است . اين شرح نيز نظير متن بىنظير است .
تأويلاتى بر قرآن نوشته است كه بسيار باارزش است ، گويا ملا عبد الرزاق در سنه ( 734 ه . ق ) فوت كرده است . ملا عبد الرزاق قصيده تائيه ابن فارض را شرح نموده است .
[ 3 ] حمزه فنارى شارح مفتاح الغيب از محققان علماى صوفيه است . شرح او حاكى از احاطهاش بر مبانى عرفاست . اين شرح مورد نظر اهل معرفت است .
[ 4 ] تمهيد القواعد بنا بر گفته عارف كامل شيعى سيد حيدر آملى در جامع الأسرار « 1 » و تصريح صاحب تمهيد « 2 » شرحى است بر كتاب « قواعد التوحيد » ابو حامد ، محمد اصفهانى در مسأله وجود مطلق ، شارح ، ابو حامد محمد اصفهانى را جد خود دانسته و در اول شرح توحيد
هامش
( 1 ) . در جامع الأسرار از رسالهاى غير از تمهيد القواعد اسم مىبرد . ر . ك : همان ، صص 496 - 497 .
( 2 ) تمهيد القواعد ، صص 10 - 11 .