اگر بخواهم دنبالهء اين مبحث را بگيرم سخن به درازا مىكشد ، همين اندازه خواستم در اين باره فتح بابى كرده باشم ؛ اميدوارم كسانى كه بعد از اين ، وارد تحقيق در اين مباحث مىشوند ، خود را در زمرهء « ينطق فى المهد صبيا » نشمارند و به فضيلت « الفضل للمتقدم » از اين حقير به دعاى خير ياد كنند .
و السلام على من اتبع الهدى .
تيرماه 1343 شمسى و ماه صفر 1384 قمرى هجرى جلال الدين همايى
شرح
أختران فلكى ، و مجموعهء أفلاك و أختران متحركند به محرّكى كه در باطن وجود آنها قرار دارد و عقول مبدأ حركات كه مفيض وجود متحركاتند متقوم به حقند كه « و الله من ورائهم محيط » و عشق به حق مطلق مبدأ تعيّنات و منشأ ظهور اشيا از كتم عدم و جذب آنها جهت نيل به كمالات خاص هر شىء است . و هو الظاهر و الباطن و هو روح العالم . از اين جهت حق إحاطهء قيوميّه به همهء اشيا دارد و از جاذبهء عشقيه اوست كه « عالم به خروش لا إله إلّا هوست » .