علاج آن بعد از تأمّل در قُبح آن و دانستن آنكه اين صفتِ مُهلكه باعث محرومى از علم و عمل و فيوضات كثيره مىشود ، رجوع است به استدلالات و معتقدات علماى مشهورين به استقامت سليقه . و بداند كه بعد از آن كه جمع كثيرى از علماى اعلامِ داراى سليقه و صاحبان افهام مستقيمه بر اين طريقه مىباشند و او به تنهايى در اين طريقه تشكيك نمايد لامحاله از اعوجاج سليقه است ؛ پس نفس خود را به تكلّف بر طريقهى آنها دارد تا عادت كند به ثبات و اطمينان .
[
2 - جهل بسيط
] دوم ، جهل بسيط است كه عبارت است از خالى بودن نفس از علم ، و دانا باشد به جهل خود . و در ابتداى امر اين صفت مذموم نيست ؛ بلكه باقى بودن بر آن از رذايل است و دفع آن لازم است . و معيّن است بر دفع آن تأمّل در قبح جهل ؛ و حكم عقل به اين كه جاهل فىالحقيقه آدم نيست ؛ بلكه در صورت ، شبيه است به انسان و در واقع با بهايم است يكسان . [ حكمت ] : و ضدّ اين دو جنس كه حدّ اعتدال است ، حكمت است ، كه عبارت باشد از علم به حقايق اشيا . و آن اشرف نعوت جماليّه « 1 » و افضل اوصاف كماليّه است ، و اثبات فضيلت آن غنى است از بيان . مطلب دوم : در بيان رذايلى كه از دو جنس مذكوره - كه جربزه و جهل بسيط باشد - ناشى مىشوند و از متعلّقات قوّهى عاقلهاند ؛ و آنها پنج صفتند . [
1 - جهل مركّب
] صفت اول ، جهل مركّب است ، كه عبارت است از آن كه كسى چيزى را نداند و
هامش
( 1 ) . نعوت جماليّه : صفات زيبا ، نعوت : جمع نعت .