مقامات العلية في موجبات السعادة الأبدية ( خلاصه معراج السعادة وحلية المتقين ) ( فارسي ) — صفحة 341

كريمه‌ى : « إِنَّ ناشِئَةَ اللَّيْلِ هِىَ أَشَدُّ وَطْأً وَأَقْوَمُ قِيلًا » « 1 » در شأنش فرستاده‌اند كه حاصل مضمونش آن كه : « عبادتى كه در شب كرده مىشود موافقت دل با زبان ، در آن بيش‌تر است و گفتار در آن درست‌تر است ! پس زهى » سعادتمندى كه قدر خود و قدر آن وقت را بداند و اندكى اصل خود را به ياد آورد ، و ملائكه روحانى را بر دفع وساوس شياطين ياور خود گرداند ، و در آن وقت مبارك كه هنگام راز و نياز مقرّبان است با حق تعالى خود را هم‌آواز ايشان گرداند و آن جوهرى بى بهاء را به بهاى كم نفروشد ، « وفّقنااللَّه و سائر المؤمنين بسلوك مسالك اليقين » . و بدان كه چون اين پرده‌هاى رنگارنگ تعلّقات جسمانى در وقت خواب در پيش ديده‌ى دل آويخته است و با وجود عروج به مراتب عَليّه باز بصيرتش با اين خيالات آميخته است ، لهذا در خواب چيزها به صورت‌هاى ديگر ديده مىشود و هر چيز را به اعتبار مناسبات شكل‌ها و صورت‌ها است كه در كلام الهى براى صاحبان عقل ضعيف مثل زده‌اند ، چون كه ايشان خود را از معقولات معزول ساخته‌اند لهذا معقولات را در لباس محسوسات به ايشان مىنمايند ، چنان چه دنيا را به مار ، مانند كرده‌اند كه ظاهرش مُنقَّش و نرم است و در ميان و باطنش زهر سمّ است . « 2 » و چنان كه علم كه باعث حيات دل‌ها است « 3 » تشبيه به آب كرده‌اند كه باعث حيات بدن است و همچنين غير اين‌ها ، و به اين سبب خواب محتاج به تعبير مىباشد ، و كار مُعَبِّر آن است كه از آن صورت‌ها به ذى صورت منتقل شود ، چنان چه كسى كه در خواب ببيند كه در ميان نجاست افتاده يا دستش به فضله آلوده شده ، مُعَبِّر دانا مىداند كه آن صورت دنيا است و تعبير مىكند كه مال به دست او مىآيد . يا آن كه مىبيند كه در ميان آب است ، مىگويد كه علم تو را روزى مىشود . و اين علمى است عظيم و