اسلامى و احكام قرآنى برگزار مىشده است . پس ، از واجبات حكومت است كه بر بازارها رقابت سخت و دقيق داشته باشد ، و ناظران متخلف را همان گونه بشدّت به كيفر برساند ، تا حقوق توده ها بخصوص قشرهاى محروم و كم در آمد و كمبود دار محفوظ بماند .
و مراقبت بر بازارها و آنچه در آنجاها به دست مراقبان بازار و پيشه وران جريان پيدا مىكرده است ، در تاريخ اسلام به صورت جدّى معمول بوده است ، « 1 » پس چه بهتر كه اين روش ظلمستيزانه و رسم خوب اسلامى بار ديگر زنده شود ، بويژه در دوره هايى كه با تغييرها و انقلابها همراه باشد و نام اسلام را يدك بكشد .
و لازم است كه كار مراقبت به افرادى امين و متعهّد و كارشناس در بارهء كالاها و معاملات و نرخها و شئون مختلف آنها ، و آگاه از احكام شريعت سپرده شود ، كسانى كه هيچ گونه روابط نزديكى با بازاريان و سران بازار نداشته باشند ، و تحت تأثير سرمايه و سرمايه دارى قرار نگيرند ، تا هر چه بهتر به انجام دادن اين وظيفهء حياتى اسلامى مهم بپردازند .
و بسا هست كه در بارهء ثروتمندان گفته مىشود كه : آنان پولهايى براى تأمين هزينه هاى امور خيريّه و نيازمنديهاى دينى و اجتماعى مىپردازند . ما در اين باره در « فصل بيست و دوم » از « باب يازدهم » سخن گفتهايم ، خوانندگان به آنجا رجوع بفرمايند . « 2 »
تنبيه ( 11 ) شناختن طاغوت اقتصادى ، اصلى بزرگ :
پس از موضوع پيشين به اهميّت شناخت طاغوت اقتصادى و خوب
هامش
« 1 » . در كتاب « معالم القربة » - تأليف ابن اخوهء قرشى ( سدهء 7 - 8 ق ) ، مراقبت بر بازارها و كالاها و فروشندگان بتفصيل ذكر شده است .
« 2 » . ( جلد چهارم / 132 - 152 ) .