( 1 ) امام على « ع » - در تعريف حكومت اسلامى : سوگند به خدايى كه دانه را شكافت ، و جاندار را آفريد ، كه اگر علم ( دين ) را از معدن آن اقتباس كرده بوديد ، و نيكى را از جايگاه آن فراهم آورده بوديد ، و راه روشن را برگزيده بوديد ، و مسير حق را درست پيموده بوديد ، راهها به روى شما لبخند مىزد ، و پرچمهاى سربلندى بر سر شما افراشته مىشد ، و اسلام بر زندگى شما فروغ مىپاشيد ، و هيچ مستمندى در ميان شما مستمند نمىماند ، و مسلمان يا غير مسلمانى ستم نمىديد . 4
الإمام علي « ع » - في العهد الأشتريّ : ثمّ الله ! الله ! في الطَّبقة السفلى ، من الَّذين لا حيلة لهم من المساكين و المحتاجين و أهل البؤسى و الزّمنى ، فإنّ في هذه الطَّبقة قانعا و معترا ؛ و احفظ لله ما استحفظك من حقّه فيهم ، و اجعل لهم قسما من بيت مالك ، و قسما من غلَّات صوافي الإسلام في كلّ بلد ، فإنّ للأقصى منهم مثل الَّذي للأدنى ، و كلّ قد استرعيت حقّه ، فلا يشغلنّك عنهم بطر . . . « 1 »
( 2 ) امام على « ع » - از عهدنامه ، خطاب به مالك اشتر : خدا را ! خدا را ! در بارهء مردمان فرودست ، يعنى مسكينان و نيازمندان و تيره بختان و زمينگيرانى كه راه چاره اى نمىدانند ؛ در اين طبقه ، مستمندان و مستحقّان هستند ؛ براى خدا حقّى را كه به آنان اختصاص داده و نگهبانى آن را بر عهدهء تو نهاده است پاس دار ، و بخشى از بيت المال و بخشى از غلَّه هاى زمينهاى خالصه را در هر شهر به آنان واگذار ، كه براى دوردستترين آنان همان حقى ثابت است كه براى نزديكترين ، و آنچه بر عهدهء تو نهادهاند ، رعايت حقّ ايشان است .
پس مبادا فرو رفتن در نعمت از رعايت حال ايشان بازت دارد ! . . .
هامش
« 1 » . « نهج البلاغه » / 1019 ؛ « عبده » 3 / 111 .