و اين خود موضوعى اساسى است كه بايد فهميده شود و مورد توجّه قرار گيرد . و فهم آن به صورت صحيح وظيفهء هر كس است كه بخواهد در بارهء مكتب اقتصادى اسلام و سياست مالى آن به بحث و تحقيق بپردازد و احكام مربوط به آن را استنباط كند .
3 - اجراى عدالت و نقش آن در فعّال كردن مردم
: در تعليم علوى ياد شده در فصل آمده است :
« إنّ الزّهد في ولاية الظَّالم ، به قدر الرّغبة في ولاية العادل « 1 »
( 1 ) بىميلى براى كار كردن در حكومت ظالم به اندازهء تمايل به كار كردن است در حكومت عادل » . آنچه از اين حديث و نظاير آن ( همچون فرمودهء امام على « ع » :
« إنّ القبح في الظَّلم به قدر الحسن في العدل « 2 »
زشتى ظلم ( اقتصادى و معيشتى و قضائى ) به اندازهء زيبايى عدالت است ) ، مفهوم ما مىشود اين است كه عدالت سازگار با فطرت انسان است ، و به او نشاط مىبخشد ، و او را به كار و خدمت و انجام دادن آنچه بر او واجب است بر مىانگيزد ؛ و ظلم مخالف فطرت انسان است ، و او را از كار و خدمت و انجام دادن آنچه بر او واجب است باز مىدارد ، و باعث مىشود كه ببرّد و سقوط كند .
در اين خصوص ، حضرت امام جعفر صادق « ع » ، مردم را به اجراى عدالت در بارهء همگان دعوت مىفرمايد ، تا براى كار و كوشش در مسير تكامل فرد و اجتماع توفيق حاصل كنند ، و - بنا بر آنچه در « رسالهء توحيد مفضّل » آمده است - اشاره مىفرمايد كه اين امر فطرى انسان است و از فطرت و طبيعت او سرچشمه مىگيرد . « 3 »
هامش
« 1 » . « غرر الحكم » / 103 .
« 2 » . « غرر الحكم » / 103 .
« 3 » . « بحار » 3 / 82 - 83 .