آگاهيى مهم
اين تعليم ، از تعاليم بزرگ و جاودانى اسلام ، و از درخشانترين احكام دين در بارهء حفظ حقوق توده ها و كرامت انسانها در اينجا و آنجاست ، و بريدن دنبالهء طاغوتان اقتصادى و متجاوزان بازارى و مراقبان خائن گماشته بر بازار و بازاريان است ، و سهلانگارى روانداشتن در بارهء خيانتهايى كه در نظارت بر بازارها ، و حفظ حقوق مردم و اموال توده ها پديد مىآيد .
و از اين مجازات سخت در حقّ مأمور نظارت بر بازارهايى كه پر است از انواع كالاها ، و همچنين نرخگذاريها و سودها و داد و ستدها ، امورى دستگير ما مىشود ، از جمله :
( 1 ) - اهتمام شديد اسلام به كار بازارها ، و اجراى عدالت و حق در آنها ، با تصحيح و اصلاح روابط متبادل ميان مردمان .
( 2 ) - پاسدارى از اموال خريداران و مراجعه كنندگان به بازارها كه - به گفتهء امام علىّ بن الحسين سجّاد « ع » - همچون گوسفندانى در ميان گرگانند . « 1 » - دور نگاه داشتن مراقبان بازار از گرفتن رشوه از بازرگانان و واردكنندگان ، براى آزاد گذاشتن ايشان در نرخگذارى و بيش از اندازه سودخواهى ، و مغبون كردن مردم و تقلَّب و كاستى و حيله گرى و نظاير اينها .
( 4 ) - طرد كردن هر گونه تساهل يا اهمال يا غفلت يا جانبدارى در اين پهنهء حياتى كه در آن انواع گوناگون تعدى و ستمگرى - بخصوص نسبت به ضعفا - ممكن است عملى گردد .
پس لازم است كه اين تعاليم و همانندهاى آن ، براى هر حاكميّتى كه ادّعاى اسلامى بودن دارد ، دستورى قاطع باشد ؛ و براى هر فقاهتى كه خود را پيرو اين گونه تعليمات ( فقه جعفرى ) مىداند ، مقياسى نافذ .
در اينجا دو ناحيهء مهم وجود دارد كه از آن راه خون مردمان مكيده مىشود ، يكى از آنها به جسم و سپس روح ايشان باز مىگردد ، و ديگرى به روح و سپس جسم آنان نيز :
هامش
« 1 » . « خصال » 1 / 338 - 339 ( جلد سوّم / 384 - 385 ) .