بگيرد و اگر جز اين باشد هنر چيزى جز و بال و خسران نخواهد بود .
از اينجا بروشنى معلوم مىشود كه از مهمترين رسالتهاى عدالت اجتماعى آن است كه جامعه به صورت محيطى انسانى تحوّل پيدا كند كه در آن فضيلت رشد يابد ، و حق به مقام بلند خود برسد ، و پرچمهاى عدالت افراشته شود ؛ و از اين امر در امان ماند كه به صورت محيطى حيوانى درآيد و هر فرد از افراد آن در فكر خوردن افراد ديگر باشد . و در آن هنگام كه جامعه جامعهء توازن و عدل شود ، در فضاهاى آن ارواح شكفتگى پيدا خواهند كرد ، و جانها صيقل خواهند خورد ، و اذهان تيز خواهند شد ، و مواهب تجلَّى خواهند يافت . و وجدانها بيدار خواهند گشت . و در چنين احوالى است كه هنر پاك و پاكيزه و متعهّد و درخشان رشد خواهد كرد ، و به تجسّم بخشيدن به كمال مطلوبها و آرمانها و نمونه سازى براى ارزشها خواهد پرداخت ، و در نتيجه به رشد و نموّ ملكات انسانى و راست كردن كجيها و تصحيح انديشه ها و جهتگيريهاى درست دست پيدا خواهد كرد . و در اين هنگام است كه هنر مىتواند دست مردمان را بگيرد و آنان را به فرازگاه رستگارى و پيشرفتگى و درست انديشى و رستگارى برساند . . .
( 9 ) - توازن اقتصادى و قوام كشاورزى
: اين پيوستگى و ارتباط نيز آشكار است ، زيرا كه قسمتى عمده از نيازمنديهاى مردمان جز از طريق زراعت و آباد كردن زمين و استخراج آبها و بهره بردارى از موهبتهاى سپرده در زمين ميسّر نمىشود . و آشكار است كه نظام تكاثرى كه مردمان را به مصرفى بودن و كوچ كردن به شهرهاى بزرگ و ساكن شدن در آنها تشويق مىكند ، در جانهاى ايشان چيزى را برمىانگيزد كه بر ضدّ شكيبايى لازم و كوشش پىگيرى است كه براى توليدهاى كشاورزى و گسترش دادن به آنها ضرورت دارد . و چنين است فقر كه آن نيز - از جمله - سبب ترك كردن روستاها و روى آوردن به شهرها مىشود .
مسائلى مهم ، مربوط به ماهيّت زندگى روستايى و قضيهء زمين و آب وجود دارد و در امر كشاورزى و قوام امور زراعى مؤثّر است ، كه ما در اينجا از ذكر تفصيلى آنها چشم مىپوشيم . و اين همه ما را به آنجا