- بر شالودهء سنّت اجتهاد ) كه داريد عمل كنيد « 1 » ( و ماهيّت سيرهء قرآنى را در همه چيز پاس داريد ! ) ، تا وظيفه هاى ديگر روشن گردد » . « 2 »
يادآورى ( 2 )
امورى كه به آنها اشاره مىكنيم ، همه عملى و شدنى هستند ، و گر نه دين آسمانى مبتنى بر حكمت و عدل - كه هيچ گاه به چيز محال يا پر مشكل امر نمىكند - به آنها و عمل كردن به آنها امر نمىكرد . بنا بر اين ، كوتاهى و سستى ، و ضعف درك ، و عدم تعهّد ، و دنيا دارى ( در برخى حاكمان ) ، و دنيا دوستى ( در برخى عالمان ) ، و تفكَّر ارتجاعى ( در هر دو برخ ) ، و قدرت نفوذيان ظاهر الصّلاح ، و واپسماندگى واپسماندگان بىدرك ، و قدرت سرمايه داران صاحب رابطه و نفوذ و سلاطين بازار است كه مانع اجرا و عمل به احكام اسلام است ، و نمىگذارد « نظام عامل بالعدل » و « جامعهء قائم بالقسط » ساخته شود . و اين خصوصيّات - چنان كه روشن روشن است - همه بر مىگردد به اشخاص و حجم روحيّات دينى و عواطف انسانى و اهداف كذايى و مقدار كشش فكرى و سركشى تمايلهاى نفسانى و دنيوى آنان ، و در هيچ مرحله ، مربوط به خود احكام و ذات شرع و شريعت نيست . پس چرا كسانى - از سر بىتوجّهى به اهميت حفظ عقايد دينى خويش - با نظر به عملكردهايى و اشخاصى ، در باورهاى دينى سست گردند . و سعادت ابدى خود را مخدوش سازند ، چرا ؟ نهايت اين است كه انسان از اشخاصى برگردد ، نه از عقايد و احكام . . .
امر ( 2 ) : تعيين مقياسى اصيل براى شناختن « حكومت اسلامى »
باز شناختن آن از جز آن ؛ از آنرو كه حكومت اسلامى ، بايد با دقت و
هامش
« 1 » . ابو نصر فارابى ( م : 339 ق ) نيز ، به تكليف در عصر غيبت اشاره مىكند ، و همين مطلبى را كه از امام صادق « ع » نقل كرديم ، به صورتى بيان مىدارد . « آراء اهل المدينة الفاضلة » / 89 ، چاپ قاهره ( 1368 ق ) .
« 2 » . « الغيبة » - نعمانى / 158 .