عادل جائر
( 1 ) چه بسا عادلى كه ستمگر باشد » . و «
أجور النّاس من عدّ جوره عدلا منه
( 2 ) ستمگرترين مردم كسى است كه ستم خود را عدالت بشمرد » . و اين بدان معنى است كه : آن كس كه ستم مىكند و آن را عدل به شمار مىآورد ، امر را بر جامعه پوشيده نگاه مىدارد ، پس او ستمگرتر از كسى است كه چنين نمىكند ، و اين مجال را براى مردم باقى مىگذارد كه در بارهء عدالت بينديشند ، و راهها را براى اجراى آن ، با قيامى و انقلابى هموار سازند .
پس آنچه مهمّ است اين است كه مردمان نسبت به فهم عدالت و شناخت آثار آن غافل نباشند ، تا بتوانند بدون اينكه امر بر ايشان مشتبه شود ، خواستار اجراى آن باشند . پس تا زمانى كه مردمان به بىنيازى نرسيدهاند ، ستمگرى حاكم و كوبنده و عدالت محكوم و خرد شده است ، زيرا به تعبير معصوم « ع » :
« لو عدل في النّاس لاستغنوا
( 3 ) اگر عدالت در ميان مردمان اجرا شده بود ، بىنياز بودند » .
تكميل ( 2 ) نتايج منفى ترك عدالت
، نتايج منفى ترك اجراى عدالت و عملى نكردن آن فراوان و ويرانكننده است ؛ از آن جمله است سستى و ناتوانى دستگاه حاكم و ادارى كشور ، و فقر مردم ، و ايجاد فواصل معيشتى ، و سست شدن معتقدات دينى ، و انتشار نيافتن صلاح و پاكيزگى اخلاقى و دينى در ميان مردم ، و شيوع انواع فجور و فساد و رشوه گيرى و تورّم ، چه اجتماع جز با عدل اصلاح نمىشود ، كه در فصل آينده از آن سخن خواهيم گفت . پس هر اثر مثبت كه از رواج يافتن و اجرا شدن عدالت حاصل مىشود ، با ترك آن به اثرى منفى تبديل مىيابد . و اين از بزرگترين آموزشهاى امامان هادى « ع » است . ما با آوردن چند حديث ، به نمونه هايى از آثار منفى ترك اجراى عدالت اشاره مىكنيم :