76
الإمام علي « ع » : الجور مضادّ العدل . « 1 »
( 1 ) امام على « ع » : ستمگرى ضدّ دادگرى است . 77
الإمام الكاظم « ع » : العدل ( و ضدّه ) الجور . « 2 »
( 2 ) امام كاظم « ع » : عدل و ( ضدّه آن ) ستم . ، واقع عدالت اجتماعى ، شورشى ژرف و پيوسته و عام بر ضدّ ستمگرى و افراط و تفريط در كارها از جمله كارهاى مالى و اقتصادى و روشهاى متضاد معيشتى است ، به منظور ايجاد توازنى اقتصادى و معيشتى در اجتماع . پس واقعيّت عدالت ، مبارزه بر ضدّ تفريط ( فقر ) تنها نيست كه بعضى چنان گمان مىكنند ؛ زيرا كه اجراى عدالت با اين اندازه مبارزه تحقّق پيدا نمىكند ، و مبارزهء بر ضدّ تفريط بدون مبارزهء بر ضدّ افراط ( تكاثر ) ، مبارزه - به معنى حقيقى آن - محسوب نمىشود . پس عدالت عملى و فعلى ، ضديّت با ستمگرى و حذف كوبندهء هر دو امر ( فقر - تكاثر ) است ، تا امر عدالت اجتماعى استقامت پذيرد ، و نهادينه گردد .
6 - كم انگارى حقوق و چيزهاى مردم ، نه !
78
الإمام على « ع » : لن يتمكَّن العدل ، حتّى يذلّ البخس . « 3 »
( 3 ) امام على « ع » : هرگز عدالت جا نمىافتد ، مگر اينكه گم انگارى حق مردم از ميان برود . ( تا حقوق همهء مردم شناخته و ادا نشود ، عدالت اجرا نشده است . )
هامش
« 1 » . « غرر الحكم » / 15 .
« 2 » . « تحف العقول » / 296 .
« 3 » . « غرر الحكم » / 256 .