، عدل در چشايى باطنى انسان از عسل شيرينتر است ، و در بساوايى اجتماعى او نرمتر از كره ، و براى بويايى سالم انسانى او خوشبوتر از مشك - چنان كه در حديث آمده است .
آرى ، زندگى در محيطى كه در فضاى آن بوى خوش عدالت استشمام مىشود ، از عسل شيرينتر است ، و در محيط مسموم و آلوده به زهرهاى ستمگرى ، از حنظل تلختر . و چون آدمى تنها ستم را احساس نمىكند ، بلكه آن را مىچشد و لمس مىكند ، در هنگام اجراى عدالت يا بىعدالتى ، پرده ها از برابر او كنار مىرود ، و واقعيّت را لمس مىكند و با ذائقه و چشايى فطرى آن را مىچشد ، و در نتيجهء لمس كردن و چشيدن عدل ، از شيرينى آن ، و در نتيجهء لمس كردن و چشيدن ظلم ، از تلخى آن آگاه مىگردد .
چون آدمى كوخى را در كنار كاخى مىنگرد ، اين تلخى را به همان گونه احساس مىكند كه شيرينى مساوات و برادرى را ، در آنجا كه وجود داشته باشد . و به همين جهت به سختكوشى و تلاشگرى براى رسيدن به عدالت واقعى و ريشه كن كردن ستمگرى مىپردازد . و از اينجاست كه خرسندى واقعى مردمان تنها هنگامى حاصل مىشود كه عدالت در اجتماع حاكم باشد ، و مردمان شيرينى آن را بچشند و تلخى ستمگرى از ذائقهء ايشان زدوده شود .
و آنكه عطش عدالت طلبان را فرو مىنشاند ، اسلام است ، زيرا كه عدالت پاره اى از جوهر و ماهيّت اين دين است ( * ( وَأُمِرْتُ لأَعْدِلَ بَيْنَكُمُ ) * « 1 » بدان مأمورم كه در ميان شما به عدالت رفتار كنم ) . اجراى عدالت ، اساسىترين عامل براى سوق دادن مردمان به جانب دين و معنويّت است ، بخصوص نوجوانانى كه شيرينى معنوى اسلام را هنوز نچشيدهاند . اين است كه شيرينى عدل و زيبايى قسط دو عامل است كه نوجوانان را به جانب اسلام مىراند و در ايشان زمينه را براى جهتگيرى توحيدى و قبول « مبدأ و معاد » آماده مىسازد ، و آنان را به نمازگزاردن
هامش
« 1 » . « سورهء شورى » ( 42 ) : 15 .