را پدر مؤمنان قرار داد ، بر وى همان چيزهايى لازم است كه بر پدرى نسبت به پسر لازم است . پس آنچه بر عهدهء رسول بوده است بر عهدهء امام خواهد بود ، و به همين جهت سه سهم از خمس به او مىرسد » . « 1 » و در همين زمينه امام صادق « ع » مىفرمايد :
« من مات و ترك دينا ، فعلينا دينه و إلينا عياله . و من مات و ترك مالا فلورثته . و من مات و ليس له موالي ، فما له من الأنفال
( 2 ) هر كس بميرد و مالى گذارد ، آن مال از آن وارثان اوست . و هر كس بميرد و دينى داشته باشد ، پرداخت دين او و خرج خانوادهء او با ماست . و هر كس بميرد و وارثى نداشته باشد ، مال او جزء « انفال ( اموال عمومى ) » است . « 2 »
و - تقويت صنايع ( از جمله : صنايع دفاعى )
براى اين موضوع به « فصل دهم » ، از همين باب ، رجوع كنيد . « 3 »
ز - گسترش علم و معرفت
در صورتى كه « طلب علم » ، بر هر مرد و زن مسلمان واجب است ، و اسلام تا اين اندازه در بارهء طلب دانش تأكيد كرده است ، پس بر حكومت اسلامى لازم است كه به اندازهء توانايى خود ، با كوشش و استوارى ، راه را براى طلب علم هموار سازد .
ح - نزديك كردن ترازهاى زندگى مردمان به يك ديگر
هامش
« 1 » . « تفسير قمى » 1 / 278 .
« 2 » . « كافى » 7 / 168 .
« 3 » . ( جلد پنجم / 527 - 536 ) .