حقّى جز زكات بر ما واجب است ؟ ( 1 ) فرمود : « سبحان الله ! آيا نشنيده اى كه خداوند در كتابش فرموده است : « * ( وَالَّذِينَ فِي أَمْوالِهِمْ حَقٌّ مَعْلُومٌ ، لِلسَّائِلِ وَالْمَحْرُومِ ) * ، » گفتم : اين حقّ معلومى كه بر عهدهء ماست چيست ؟ فرمود :
« اين حقّى است كه هر كس بايد از مال خود روزانه ، يا در روز جمعه ، يا ماهانه - كم باشد يا زياد - بپردازد ولى بر آن مداومت كند . نيز اين فرمودهء خداى بزرگ : * ( « وَيَمْنَعُونَ الْماعُونَ » منظور پولى است كه به نيازمندى وام دهد ، يا كار نيكى است كه در حقّ او به انجام رساند ، يا اسباب و وسائل خانه است كه به او به عاريت دهد ، و زكات نيز از اين جمله است » . گفتم : ما همسايگانى داريم كه چون چيزى به ايشان عاريه بدهيم ، آن را مىشكنند و تباه مىسازند ، اگر از عاريه دادن به چنين كسان خوددارى كنيم مرتكب گناهى شدهايم ؟ فرمود : « اگر چنين باشد بر شما گناهى نيست » . گفتم : منظور از اين آيه چيست : « * ( وَيُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّه مِسْكِيناً وَيَتِيماً وَأَسِيراً ) * ، به دوستى او ( خدا ) ، مسكين و يتيم و اسير را غذا مىدهند » ؟ . فرمود : « اين زكات نيست » . گفتم : اين آيه چه ؟ : « * ( الَّذِينَ يُنْفِقُونَ أَمْوالَهُمْ بِاللَّيْلِ وَالنَّهارِ سِرًّا وَعَلانِيَةً ) * كسانى كه اموال خود را در شب و روز و در آشكار و نهان انفاق مىكنند ؟ » فرمود : « از زكات نيست » . آنگاه از اين آيه پرسيدم : « * ( إِنْ تُبْدُوا الصَّدَقاتِ فَنِعِمَّا هِيَ ، وَإِنْ تُخْفُوها وَتُؤْتُوهَا الْفُقَراءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَكُمْ ) * اگر آشكارا خيرات كنيد ، بسيار خوب است ، و اگر در نهانى ( هداياى خود را ) به تهيدستان برسانيد ، اين براى شما بهتر است » . فرمود : « از زكات نيست ، و صلهء رحم به جا آوردن براى خويشان خود ، از زكات نيست » . 11 الإمام الرّضا « ع » -
الوليد بن أبان قال : قلت له : هل على الرّجل في ماله سوى
الحياة ( فارسي ) — صفحة 390
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٣٩٠