يك سالهء زندگى خود و كسانش را نداشته باشد ، و غنى شرعى بر خلاف آن است . . . و چهارم مؤلَّفة القلوباند ، يعنى كافرانى كه اگر از مال زكات به ايشان هديه اى داده شود ، دلهاشان به اسلام تمايل پيدا مىكند ، يا در كارزار با كفّار به يارى مسلمانان يا دفاع از ايشان بر مىخيزند .
ضعفاء العقول از مسلمانان نيز در زمرهء اين گروه ( مؤلَّفة القلوب ) به شمار مىآيند ، چون كه با رسيدن پول زكات به ايشان اعتقادشان تقويت مىشود ، يا تمايل به يارى مسلمانان در امر جهاد و دفاع پيدا مىكنند » .
برخى از فقيهان - چنان كه اشاره شد - مؤلَّفة القلوب را عموميّت داده ، آن را شامل « مسلمان سست اعتقاد نسبت به معارف دينى » نيز دانستهاند ، و به ايشان زكات مىدهند تا مسلمانى آنان بهتر شود و بر دين خود استوارتر بمانند » . « 1 » و اين اهتمام بزرگى است از اسلام ، زيرا كه براى پيروى از حقيقت و هدايت و جستجوى سعادت ، حتى از راه قرار دادن سهمى از اموال ، مردمان را تشويق مىكند ، و اين هدفى است بس متعالى و انسانى .
ز - زكات ، گامى در راه مواسات
حديث
1
الإمام العسكري « ع » : قوله عزّ و جلّ : « و آتوا الزّكاة » ، أي من المال و الجاه و قوّة البدن ؛ فمن المال مواساة إخوانك المؤمنين . . . « 2 »
( 1 ) امام عسكرى « ع » : اين فرمودهء خداى بزرگ : « و آتوا الزّكاة ، زكات را بپردازيد » : يعنى از مال و جاه و توان بدنى ؛ و زكات مال ، مواسات با برادران مؤمن تو است .
هامش
« 1 » . « مبسوط » شيخ طوسى 1 / 249 - 254 ؛ « عروة الوثقى » و برخى از حاشيه هاى آن .
« 2 » . « بحار » 74 / 228 و 96 / 9 .