* ( كاتِبٌ بِالْعَدْلِ ، وَلا يَأْبَ كاتِبٌ أَنْ يَكْتُبَ كَما عَلَّمَه الله ، فَلْيَكْتُبْ وَلْيُمْلِلِ الَّذِي عَلَيْه الْحَقُّ ، وَلْيَتَّقِ الله رَبَّه وَلا يَبْخَسْ مِنْه شَيْئاً ، فَإِنْ كانَ الَّذِي عَلَيْه الْحَقُّ سَفِيهاً أَوْ ضَعِيفاً ، أَوْ لا يَسْتَطِيعُ أَنْ يُمِلَّ هُوَ ، فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّه بِالْعَدْلِ . وَاسْتَشْهِدُوا شَهِيدَيْنِ مِنْ رِجالِكُمْ ، فَإِنْ لَمْ يَكُونا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَامْرَأَتانِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَداءِ ، أَنْ تَضِلَّ إِحْداهُما فَتُذَكِّرَ إِحْداهُمَا الأُخْرى ، وَلا يَأْبَ الشُّهَداءُ إِذا ما دُعُوا ، وَلا تَسْئَمُوا أَنْ تَكْتُبُوه صَغِيراً أَوْ كَبِيراً ، إِلى أَجَلِه ، ذلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ الله وَأَقْوَمُ لِلشَّهادَةِ ، وَأَدْنى أَلَّا تَرْتابُوا ، إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدِيرُونَها بَيْنَكُمْ ، فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلَّا تَكْتُبُوها ، وَأَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ ، وَلا يُضَارَّ كاتِبٌ وَلا شَهِيدٌ ، وَإِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّه فُسُوقٌ بِكُمْ ، وَاتَّقُوا الله وَيُعَلِّمُكُمُ الله ، وَالله بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ ) * . « 1 » اى مؤمنان ! هر گاه از يك ديگر وامى به مدّتى معيّن مىگيريد آن را بنويسيد ، بايد كاتبى داشته باشيد كه از روى عدالت ( و درستى ) ( سند را ) بنويسد ، و نويسندهء ( سند ) نبايد از آنچه خدا به او آموخته است ( از رعايت درستى و عدالت در كار سند نويسى ) سرپيچى كند . و بايد گيرندهء وام بر نويسنده املاء كند ، و از خداى پرورندهء خويش بترسد ، و ( نه چيزى بر آن بيفزايد و ) نه چيزى از آن بكاهد ؛ پس اگر كسى كه حق بر او است ( وامدار ) ، سفيه يا عاجز باشد يا نتواند نوشته را املا كند ، ولىّ وى بايد با رعايت عدالت چنين كند ؛ و دو كس از مردانتان را بر آن گواه گيريد ، و اگر دو مرد نيابيد ، يك مرد و دو زن گواه باشند ، از ميان گواهانى كه مورد قبول شما هستند ، تا چون يكى از آن دو گرفتار فراموشى شود ، ديگرى به ياد او آورد ؛ و نبايد كسانى كه براى شهادت دادن خوانده مىشوند ، از اين كار امتناع ورزند ، و نبايد كه از نوشتن
هامش
« 1 » . « سورهء بقره » : 282 .