نگاهى به سراسر فصل
بيشتر آنچه در « نگاهى به سراسر فصل » پيشين گفتيم ، در اينجا نيز مىآيد ، بويژه اصول چهارگانهء مأخوذ از كلام امام صادق « ع » ، كه احاديث اين فصل نيز تأكيدى بر آنهاست ، پس آنها را با دقّت مورد ملاحظه قرار دهيد . در پرتو اين دانسته ها واجب است كه وارد كردن اجناس - اگر مىخواهيم كارى اسلامى باشد - با اين چهار امر هماهنگ باشد :
( 1 ) - اصل احتياج عمومى
( الَّتى يحتاج إليها العباد ) .
( 2 ) - اصل سودمندى عمومى
( الَّتي منها منافعهم ) .
( 3 ) - اصل قوام بودن اجتماعى
( و بها قوامهم ) .
( 4 ) - اصل پاسخگويى به نيازمنديهاى عمومى توده ها
( و فيها بلغة جميع حوائجهم ) .
و علاوه بر اين لازم است كه واردات ، با ميانه روى و توازن و كاهش ربح و پايين آمدن نرخ و حذف غش زدن و مغبون كردن و اجتناب از احتكار . . . و نظر يكسان داشتن به همهء خريداران و نظاير اينها از دستورهاى اسلامى همراه باشد .
پژوهش و آگاهى
در اين نگاه ، خواستار آنيم كه نظر خوانندگان را - به مناسبت سخن در بارهء « واردات قوامى و سالم » - به امور سلبى اقتصاد آزاد و مخالفت اسلام با آن جلب كنيم ، پس مىگوييم :
آزادى اقتصادى از چيزهايى است كه اسلام آن را رد مىكند ، چه دينى كه از اصطلاحهاى حكمى شايع آن « حلال » و « حرام » است ، و در فقه آن از « كسبهاى حرام » بحث مىشود ، نمىشود اجازه دهد كه آزادى اقتصادى ( كه بر حسب واقع و طبيعت و عملكردهاى خود ، بىاعتنايى به