تقسيم مىشود كه با يك ديگر تباين كلَّى و دشمنانگى عام دارند ، و يكى از آن دو ديگرى را مىخورد و براى آن همچون گرگى در برابر گوسفند است ، و يكى از آن دو زاد و روزى ديگرى را - چنان كه در احاديث آمده است - مىدزدد .
3 - نزديك سازى سطحهاى توليد
: مهمترين عاملى كه در تكامل انسانى و اسلامى جامعه تأثير كلَّى دارد ، سر فرود آوردن در مقابل اصل « تقارب » ( نزديكسازى ) و توجّه كردن به شخصيّت انسانى و كرامت آدمى از حيث تساوى افراد جامعه با يك ديگر است ؛ پس اين تفاوت و تمايز از كجا آمده است در صورتى كه « پروردگار همه يكى است ، و مادر يكى و پدر يكى » - بنا به تعبير امام ابو الحسن علىّ بن موسى الرّضا « ع » ؟ « 1 » و اصول ياد شده ، ما را به مبدأ و موضعگيرى ياد شده مىخواند .
بنا بر اين رعايت اصول مذكور توليد را به سطحهايى نزديك به يك ديگر مىرساند و تفاوتهاى بزرگ و ويرانگر را از ميان بر مىدارد . و اين امر از مهمترين اسباب بر پا شدن يك نظام اقتصادى سالم و مستقل است . چه واضح است كه توليدات تجمّلى و اشرافى ، ناگزير به وابستگى اقتصادى مىانجامد ، و از سوى ديگر ، اين گونه اجناس و كالاها اگر در بازارها وجود نداشته باشد ، ثروتمندان و پسران و دختران ايشان به آنها دسترس پيدا نمىكنند ، و وسيلهء تمايزى با تودهء مردم به چنگ نمىآورند ، و ناگزير به استكبار و خود بزرگ نمايى نمىپردازند ، و بزرگترانشان براى از بين بردن حقوق مردم و مكيدن خون ايشان براى دست يافتن به چيزهاى بيهوده انگيزه اى نمىيابند .
بنا بر اين ، تعديل توليد و نظارت بر اين امر كه اجناس توليد شده و ادوات معيشتى از لحاظ كيفيّت در حدودى نزديك به يك ديگر باشد ، به تعديل مصرف نيز مىانجامد ، و از تلف شدن اموال و ضايع شدن اوقات جلوگيرى به عمل مىآورد ، و از اين راه امتيازها و تفاوتهاى كاذب از ريشه از ميان مىرود .
هامش
« 1 » . « كافى » 8 / 230 نيز ( جلد پنجم / 200 ) .