و از حمّاد بن عيسى روايت شده است كه « امام صادق « ع » در خانهء مردى چشمش به بسترى افتاد ، فرمود :
« فراش للرّجل ، و فراش لأهله ، و فراش لضيفه ، و الفراش الرّابع للشّيطان « 1 »
( 1 ) بسترى براى مرد ، و بسترى براى همسرش ، و بسترى براى مهمان ، و بستر چهارم نصيب شيطان است » . پس امر چنان است كه مىبينيد ! بنا بر اين ، در خرج و مصرف ، استعدادها و مواهب ملاك نيست ، بلكه نيازها ملاك است . و نيازمنديها در بيشتر موارد چنان است كه سطحهاى زندگى را به يك ديگر نزديك مىسازد . پس هر انسان انسان است ، و به چيزهايى نياز دارد كه ديگرى نيز بدانها نيازمند است ؛ چنان كه مشاهده مىكنيم كه علىّ بن ابى طالب « ع » ، ميان خود و مزدورش برابرى قائل شد . « 2 » و البته مراعات اين اصل از سوى حاكمان و عالمان به نزديك شدن سطح زندگى توده ها به يك ديگر مىانجامد . « 3 »
4 - قانون اساسى در ساختن جامعهء اسلامى :
اساس در جامعهء اسلامى ، برادرى و تكافل ( مسئوليت مشترك ) است ، پس جامعهء اسلامى جامعه اى است كه اين روح بر آن حكومت مىكند و آثار آن در هر جزء از اجزاء آن - از متصدّيان حكومت و اعضاى آن گرفته تا پستترين مقام و گمنامترين فرد از افراد اجتماع - آشكار است . و آنچه واجب و حتمى است اين است كه اثر چنين روحى در روابط اقتصادى مردم با يك ديگر - كه مهمترين جلوه گاه روح برادرى و تكافل است - ديده شود . و اين ، مايهء شگفتى است كه كسى مدّعى آن باشد كه ، اسلام مالكيّتهاى بزرگ و تورّم اموال هنگفت را در دست مشتى از كسان ، با حضور محروميّتهايى پيچيده - آشكار و نهان - در گروههايى كثير از مردم تجويز مىكند ! با اينكه اسلام محمد « ص » ، اسلام برادرى و همپيمانى ، اسلام مبارزه با ظلم ، اسلام معاونت بر نيكوكارى ، اسلام مهربانى و نيك رفتارى ، اسلام مواسات و مساوات ، اسلام عدل و احسان ، اسلام قسط و عدالت اجتماعى ، و اسلام برادرى است ( * ( إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ) * ) .
هامش
« 1 » . « خصال » / 120 ؛ « وسائل » 3 / 585 .
« 2 » . « كافى » 8 / 69 و 182 ، نيز ( جلد پنجم / 185 ) .
« 3 » . نيز فصل 26 ، و فصل 27 ، از باب 11 ( جلد چهارم / 267 - 303 ، و 304 - 345 ) ، و فصل 47 نيز از همين باب ( جلد پنجم / 175 - 238 ) .