و أمّا الوجوه الثّلاثة المفروضة من وجوه الدّين ، فالزّكاة المفروضة الواجبة في كلّ عام ، و الحجّ المفروض ، و الجهاد في إبّانه و زمانه .
و أمّا الوجوه الخمس من وجوه الصّلات النّوافل ، فصلة من فوقه ، و صلة القرابة ، و صلة المؤمنين ، و التّنفّل في وجوه الصّدقة و البرّ و العتق .
و أمّا الوجوه الأربع فقضاء الدّين ، و العارية ، و القرض ، و إقراء الضّيف ، واجبات في السّنّة . « 1 »
( 1 ) امام صادق « ع » : . . . اما وجوهى كه مىتوان مال را در آن راهها در جميع وجوه حلال واجب و وجوه مستحب به مصرف رسانيد ، بيست و چهار وجه است : هفت تاى از آنها مخصوص خود شخص است ، و پنج تا مخصوص بستگان و ملازمان شخص ، و سه تا مخصوص امور دين ، و پنج تا مخصوص خويشيها و پيوستگيها ، و چهار تا مخصوص به وجوه نيكوكارى .
اما وجوه ( هفتگانه ) اى كه در آنها هزينه گذارى بر خود شخص لازم مىآيد ، اختصاص دارد به : خوردنى [ 1 ] ، و آشاميدنى [ 2 ] ، و پوشيدنى [ 3 ] ، و اختيار كردن همسر [ 4 ] ، و خادم [ 5 ] ، و آنچه بايد به ديگران براى مرمّت اجناس خود يا حمل يا نگاهدارى آنها بدهد [ 6 ] و ديگر چيزى همچون خانه ، يا افزارى از افزارها كه با آن نيازمنديهاى خويش را رفع كند [ 7 ] .
اما وجوه پنجگانه اى كه هزينه گذارى براى آنان در مورد بستگان لازم است : فرزند [ 1 ] ، و پدر [ 2 ] ، و مادر [ 3 ] ، و همسر [ 4 ] ، و نوكر [ 5 ] ، كه اين همه در هر دو حال سختى و رفاه واجب و لازم است .
اما وجوه سه گانهء واجب مربوط به امور دينى ، زكات واجب سالانه است [ 1 ] ، و حج واجب [ 2 ] ، و جهاد در هنگام ضرورت پيدا كردن آن [ 3 ] .
هامش
« 1 » . « تحف العقول » 248 ، از چاپ غفارى / 336 - 337 .