أبا محمّد ! أ يربح في دراهمه ما يقوت به عياله و يفضل ؟ قال : نعم . قال كم يفضل ؟ قال : لا أدري . قال : إن كان يفضل عن القوت مقدار نصف القوت فلا يأخذ الزكاة ؛ و إن كان أقلّ من نصف القوت أخذ الزكاة . قال : قلت :
فعليه في ماله زكات تلزمه ؟ قال : بلى . قال : قلت : كيف يصنع ؟ قال : « يوسّع بها على عياله في طعامهم و كسوتهم ، و يبقي منها شيئا يناوله غيرهم . و ما أخذ من الزّكاة فضّه على عياله حتّى يلحقهم بالنّاس » . « 1 »
( 1 ) امام صادق « ع » - ابو بصير مىگويد : از ابو عبد الله ( امام صادق ) « ع » ، پرسيدم :
كسى هشتصد درهم پول دارد و مردى كفاش است و نانخور فراوان دارد ، آيا مىتواند چيزى از زكات بگيرد ؟ فرمود : اى ابو محمّد ! « 2 » آيا با پولى كه دارد مىتواند چندان سود به چنگ آورد كه پس از فراهم آوردن خوراك عيال خويش مقدارى هم از آن سود بر جاى بماند ؟ گفتم : آرى . فرمود : چه اندازه باقى مىماند ؟ گفتم : نمىدانم . فرمود : اگر بازمانده به اندازهء نصف خوراكشان ( در سال ) باشد ، حق گرفتن زكات ندارد ، و اگر كمتر از نصف باشد حق گرفتن زكات دارد . پرسيدم : آيا خود نيز بايد زكات بدهد ؟ گفت :
آرى . گفتم : چگونه بايد عمل كند ؟ فرمود : « بر وسعت خورش و پوشش كسان خويش مىافزايد ، و چيزى از آن به ديگران مىدهد . و آنچه را كه از زكات گرفته است ، به مصرف خوراك و پوشاك كسان خويش مىرساند تا سطح زندگى آنان را با سطح زندگى ديگران برابر سازد » . يكى از فقيهان زمان ما ، با استناد به حديثى كه در بند پيش گذشت ، و نيز به اين حديث ، گفته است كه اسلام مسلمانان را به يكسان
هامش
« 1 » . « وسائل » 6 / 159 .
« 2 » . كنيهء ديگر ابو بصير است .