« سنگى از بلاد مغرب بمصر آرند كه از ياقوت پستتر و از بيجاذى باصفاتر و روشنتر ، و از معل بدخشى پررنگتر است . و آن را اسپيد چشمه نامند ، و به « غروى » معروف است . بهاء يك مثقال آن در حدود سى دينار مغربى است » و باز فرمايد :
ابو القاسم بن صالح كرمانى گويد : اين سنگ شبيه جزع است لكن شفاف باشد ، و شيعيان در فارس از آن نگين خاتم سازند . ( جماهر ص 90 ) .
( 43 ) - ص 138 س 15 حجر التيس
پادزهر حيوانى است و آن سنگى است كه در شيردان بز كوهى متكون مىگردد . ( تحفه )
بعضى تيس را به بيش تصحيف كرده ، و آن را حجر البيش كه از هر جهت بدين نام سزاوارتر و صادقتر است خواندهاند . ( جماهر ص 203 )
و بيش نباتى است مشابه زنجبيل كه گاه در آن زهر كشنده رويد ، و ترياق آن گوشت فارة البيش است . و فارة البيش جانوريست مانند موش كه در زير بوته بيش مىباشد و آن را مىخورد . و منه المثل اعجب من فارة البيش تتغذى بالسموم و تعيش . ( منتهى الارب ) .
( 44 ) - ص 139 س 8 مصول كرده . . .
مصول اسم مفعول از تصويل است يعنى شسته شده . و تصويل غسل ادويه است ، و غسل جهت تبريد يا تعديل يا تنطيف يا رفع حرارت مكتسبهء ناريه اشياء محترقه است . و آنچه غسل داده شده باشد ، آن را مصول خوانند .
( تحفهء حكيم مؤمن ) .
( 45 ) - ص 142 س 7 خرز الحيات گويند
خرز و خرزه محركة مهره و آنچه در رشته كشيده شود . ( منتهى الارب ) بيرونى گويد : خرز الحيات را به فارسى مارمهره نامند .
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى ) — صفحة 288
مساهمون: خواجه نصير الدين الطوسي
ص٢٨٨