و باز در قصيدهء ديگر گويد :
نموده عكس نگينت به چشم دشمن ملك * چنان كه عكس زمرد نمود افعى را
.
( 13 ) - ص 62 س 7 حرمليات
حرمل : سپند ( بحر الجواهر ) نام دوائى است و آن سرخ و سفيد باشد . سپيد آن را حرمل عربى و صندل دانه گويند . و سرخ آن را حرمل عامى و هزار اسپند خوانند ، و حرمل عامى نوعى از سداب كوهى باشد .
( مفردات مخزن الادويه و تحفه )
حرمل از عيوب ياقوتست و آن مخلوط شدن سنگ با ياقوت است و آن را حرمليات نامند و حرمل ابيض است و در فارسى آن را كنجده خوانند ( جماهر ص 38 )
و عيب ديگر ( در ياقوت ) اختلاف سنگ غريب باشد و چون رنگهاى بسيار بود آن را حرمليات خوانند . ( العرايس ص 33 ) .
( 14 ) - ص 62 س 15 مأمون خوارزمشاه
وى ابو العباس مأمون بن مأمون بن محمد است كه از سال 387 تا 408 در خوارزم حكومت كرد ، و در اين سال سلطان محمود از مأمون خواست كه در بلاد خوارزم بنام او خطبه كنند و او با امراء خود مشورت كرد ، و آنها بدان امر راضى نشدند ، و سلطان متوجه خوارزم گرديد ، و خوارزمشاه قبل از رسيدن سلطان بدست كسان خويش كشته شد .
ابو ريحان بيرونى از سال 400 تا سال 407 در خوارزم در خدمت خوارزمشاه بسر مىبرد ، و پس از فتح خوارزم سلطان محمود او را با خويش به غزنه برد .
و مشربهء زمردى كه ابو ريحان مىگويد در دست ساقى خوارزمشاه ديدم ابتدا در خزانهء سامانيان بود ، پس از آنكه در سال 383 شهاب الدوله