كند . مثلا اگر جوهر را بجانب يمين تحريك كنند نقطه بجانب يسار حركت كند . و اگر روشنى بر وى افتد آبى مواج در وى مرئى شود .
و هرچند روشنى اقوى باشد موج آب مذكور و حركت آن اظهر و اجلى باشد ، وضوء از وى منعكس مىشود بجسمى صيقلى كه برابر او بدارند مانند آينه . و اگر عين الهر شكسته شود ، در هر جزوى از اجزاء آن نقطه بصفت مذكوره ظاهر گردد .
و ذكر عين الهر در كتب قدما نيست همانا جديد الظهورست . ( معرفة الجواهر و جواهرنامهء غياث الدين منصور ) .
( 9 ) - ص 52 س 11 و برابر
صحيح نسخهء ب است كه در پاورقى گذاشته شده بدين عبارت :
« و برابر نيم مثقال و سه جو نقره و برابر دو دانگ و سه تسو روى » .
( 11 ) - ص 55 س 13 زمرد صابونى
سفيد تيرهرنگ است برنگ صابون ، و بعضى برآنند كه صابون اسم معدنى است . و در ارض حجاز زمرد صابونى تكون مىيابد . و از اين جهت آن را زمرد عربى نيز گويند . و اردء انواع صابونى است . ( معرفة الجواهر ) .
( 10 ) - ص 59 س 10 رنگ كرده شود
كلمهء ( شود ) كه فقط در نسخهء - ع - است و در متن گذاشته شده زائد است ، و عبارت صحيح چنين است :
« و بآبگينه رنگ كرده و بميناغش زمرد كنند » .
( 12 ) - ص 60 س 12 و مشهور و معروف شده است كه چون زمرد خالص را برابر
چشم افعى بدارند كور شود يا بتركد .
ابو ريحان بيرونى در كتاب « الجماهر » در اينباره گويد :
از جمله خرافاتى كه داستانگويان همه بر آن متفقاند سيلان چشم افعى
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى ) — صفحة 271
مساهمون: خواجه نصير الدين الطوسي
ص٢٧١