كه بر « 1 » چرخ اسرب نرم كرده باشند « 2 » . و زمرّدى كه سوخته طبع باشد آن را بعد آنكه بغايت نرم كرده باشند به سنگ محكّ جلا دهند ، خوبتر آيد . و حكّاكان امتحان مينا و زمرّد « 3 » بجلا كنند كه مينا بسفال ( نو ) مصوّل كرده آيد بر چرخ بيد جلا گيرد ، بغايت خوب ، و زمرّد نگيرد . و ميان لعل سبز و يشب « 4 » سبز و زمرّد كه تميز « 5 » كنند هم بجلا ( كنند كه لعل جز بمرقشيثاء ذهبى جلا نگيرد ، و يشب « 4 » سبز هم بجلا ) لعل جلا گيرد [ و زمرّد نگيرد ] .
فصل « 6 » در امتحان زمرّد
زمرّد زود شكسته شود ، و بسوهان سوده گردد . و طاقت آتش ندارد . و بآبگينه رنگ كرد « 7 » 11 . و به مينا غش زمرّد كنند . و سنگهاء سبز باشد كه بزمرّد ماند « 8 » . يكى از آن جمله سنگى « 9 » است كه آن را مكى خوانند . اما مكى در سودن از زمرّد سختتر باشد « 10 » ، و مينا ثقيلتر . و درشتتر بود « 11 » ( و بر هركسى كه بسيار ديده باشد مشتبه نشود ) .
فصل « 6 » در خاصيّت و منفعت زمرّد « 12 »
گفتهاند كه هركه زمرّد ( را ) با خود دارد خواب بد نبيند ، و
هامش
( 1 ) - ن ، ج ، ب ، م : آن بر
( 2 ) - ب : سرب كنند
( 3 ) - ب ، ج ، ن : امتحان مينا كه بسند افتد ميان زمرد و مينا بجلا
( 4 ) - ع : و بشت - ب : و بشب - م : بست - ج : و شب - ن : بشب
( 5 ) - م : تمييز
( 6 ) - ع : سخن
( 7 ) - ع :
كرده شود . فقط در ع : است
( 8 ) - ن ، ج : باشند كه بزمرد مانند
( 9 ) - ب : سنگ
( 10 ) - ب : سخت بود
( 11 ) - ع : و در
( 12 ) - ب ، م : و منافع زمرد .