و در ادغام ذال با جيم هم چو :
و إذ جعلنا يازاى همچو و إذ زّيّن با سين همچو و إذ سمعتموه يا صاد همچو و إذ صرّفنا يا تاء همچو اذ تّبرأنا يا دال همچو و إذ دّخلوا ، خلافست .
مذهب قراء مكه و مدينه و عاصم اظهار است و مذهب خلف ادغام در دال و تا لا غير ، و مذهب ابن ذكوان در دال تنها
و در دال قد چون با يكى ازين هشت حرف كه جيم است و سين و شين و صاد و زاي و ذال و صادو طا جمع شود هم چو
و لقد جائكم و قد سمع الله و قد شغفها و لقد صرفنا و لقد زينا و لقد ذرأنا و لقد ضل و قد ظلم
خلافست : مذهب ابن كثير و قالون و عاصم اظهار است در جميع و مذهب ورش در صاد و ظا لا غير و مذهب ابن ذكوان در زاى و ذال و ضاد لا غير و مذهب هشام اظهار است فى قوله تعالى لقد ظلمك در سور ص . و مذهب بقيه قراء ادغام است در جميع و در تاء تأنيث متصله به فعل چون با جيم و سين با زاى يا ثا يا ظا جمعشود همچو نضجت جلودهم و انزلت سورة و حصرت صدورهم و خبت زدناهم و كذبت ثمود و كانت ظالمة ،
خلافست مذهب ابن كثير و قالون و عاصم اظهار است در جميع و مذهب ابن عامر اظهار است در جيم و سين و زاى لا غير ،
و مذهب ورش ادغام در ظا لا غير و اختلافست در ميان ابن ذكوان و هشام فى قوله تعالى لهدمت صوامع ، مذهب ابن ذكوان ادغام است و مذهب هشام اظهار و مذهب بقيه قراء ادغامست در جميع
و در لام هل و بل چون با يكى ازين هشت حرف ثاوتا و سين و زاى و طا و ظا و ضاد و نون جمعشوند هم چو :
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 504
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٥٠٤