دوزخ است لقوله تعالى و من يعص اللّه و رسوله فان له نار جهنم
و اين گروه كه قائل شدند بدان كه امر از براى وجوبست خلاف كردهاند اندر آن كه امريكه وارد شود عقيب التحريم ، مفيد وجوبست يا اباحت .
بعضى از ايشان گفتند مفيد اباحتست چنان كه حق تعالى فرمود و اذا حللتم فاصطادوا ، حق آن استكه مفيد وجوبست زيرا كه مقتضى وجوب كه صيغه امر است قايم است و معارض كه آن ورود است بعد از تحريم صلاحيت آن ندارد كه معارض شود
و همچنين خلاف كردهاند اندر آن كه صيغه امر چون مجرد باشد از قراين مفيد مره است يا تكرار .
جمعى از فقهأ و متكلمان گفتند مفيد تكرار است مع الامكان و بعضى ديگر گفتند مفيد مره است و گروهى توقف كردند بنا بر آن كه مشتركست ميان مره و تكرار و استعمال مشترك ميان احد المفهومين عند عدم القرينه ممتنع يا بنا بر جهل به حقيقت حال و پيش ابو الحسين بصرى و علم الهدى و فخر الدين رازى آن استكه از براى قدر مشتركست كه آن ماهيت طلب است و اين قول بهتر است تا اشتراك و مجاز لازم نيآيد .
و همچنين خلاف كردند اندر آن كه معلق به شرط همچو و ان كنتم جنبا فاطهروا ، يا بصفت همچو و السارق و السارقه فاقطعوا ايديهما . اقتضأ تكرار كند يا نه بعضى گفتند اقتضأ نكند و بعضى گفتند اقتضأ كند و جمعى گفتند اقتضأ نكند بحسب لغة و اقتضأ كند بحسب قياس . و اما بنابر اول اگر كسى گويد ان دخلت السوق فاشتر اللحم مرة او مرارا درست باشد و اگر نه محتمل هر دو بودى بحسب لغة نقضى با تكرار لازم آمدى .
و اما دوم بنابر آن كه ترتب حكم كه آن قطع است مثلا بر وصف آن كه سرقه است مشعر است به عليت وصف مر آن حكم را پس بايد كه متكرر شود به تكرر وصف .
و همچنين خلاف كردهاند اندر آن كه مطلق امر مقتضى فود است يا تراخى جمعى از حنفيه و حنابله گفتند مقتضى فور است و جبائيان و ابو الحسين بصرى و
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 432
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٤٣٢