ايشانرا سوگند دادى .
و تابعى پيش اكثر أهل حديث آنست كه صحابه را ديده باشند و گروهى گفتند آنست كه او را باصحابى صحبت بوده باشند و ازو نقل حديثى يا اثرى كرده باشد .
و پيش بعضى ايشان پانزده طبقهاند طبقه اعلى آنانند كه عشرهء مبشره را دريافتند و آن قيس بن ابى حازم است و ابن مسيب
و بعضى گفتند ابن مسيب در خلافت عمر در وجود آمد و حينئذ أبو بكر را درنيافته باشد و بعضى گفتهاند او از عشره بجز از سعد روايت نكرده .
و بعد از آن آنها كه ده نفر از اولاد صحابه كه در زمان پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله در وجود آمدهاند دريافتهاند همچو محمّد بن أبى بكر و عبد اللّه بن ابى طلحه و أبى امامة اسعد بن سهل بن احنف و أبو ادريس خولانى و آنها كه زمان جاهليت و زمان نبوت را دريافته باشند اما او را نديده مخضرمون خوانند لانهم خضرموا اى قطعوا و حرموا عما ادركه غيرهم
و مسلم آورده است كه ايشان هشت نفر بودند اما بيشتراند چه ابو مسلم خولانى و احنف و عبد اللّه بن ثوب از مخضرموناند و خارج از آنهااند كه او ذكر كرده و از اكابر تابعينند فقهاء سبعه همچو ابن مسيب و قسم بن محمّد و عروة بن الزبير و خارجة ابن زيد و سليمان بن يسار و عبد اللّه بن عتبة بن مسعود و ابو سلمة و بعضى گفتند سالم ابن عبد اللّه و پيش بعضى ابو بكر بن عبد الرحمن بن الحارث بن هشام
و احمد حنبل گفت افضل التابعين ابن المسيب فقيل له فعلقمه و الاسود فقال هو و هما و هم . ازو نقلست كه گفت لا اعلم فيهم مثل ابى عثمان النهدى و هم ازو نقل است كه أفضل ايشان قيس است و ابو عثمان و علقمه و معروف و ابو عبيد اللّه و عثمان
و ابو عثمان خفيف گفت پيش اهل مدينه افضل تابعين ابن مسيب است و پيش اهل كوفه اويس است و پيش اهل بصره حسن بصرى
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 405
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٤٠٥