اول كسى كه به او ايمان آورده خديجه بود .
و گروهى گفتند از كودكان على عليه السّلام بود و از زنان خديجه و از كهول ابو بكر و از موالى زيد و از عبيد بلال و آخر همهء در موت ابوالطفيل عامر بن واثله بود كه در مكه بسال صد از هجرت گذشت . و انس بن مالك در نود و سه از هجرت در بصره درگذشت و اكثر ايشان در نقل ابو هريره بودند و ابن عباس و جابر و ابن عمر و انس و عايشه و بيشتر ايشان در فتاوى ابن عباس .
و بعضى گفتند ابن مسعود و زيد بن ثابت و ابن عباس و اصحابى كه اسامى ايشان عبد اللّه بود صد و بيست نفر بودند و اگر در ذكر اسامى صحابه و كميت روايت هر يك از ايشان شروع رود بتطويل انجامد .
و در عدالت ايشان خلافست اكثر علما بر آنند كه اصل عدالت ايشانست « 1 » لقوله خير الناس قومى و پيش بعضى آنست كه همه به عدالت موصوف بودند تا بوقت ظهور فتنهء كه در آخر عهد عثمان بود و هرچه پيش از آن نقل كرده باشند بىتعديل ايشان مقبولست
و مذهب معتزله آنست كه همه عدلند الا آنها كه با على عليه السّلام مقاتله كردند
و گروهى گفتند روايت ايشان وقتى مقبول بودى كه بعضى در بعضى طعن نكردى ليكن هر يكى از ايشان در ديگر طعن زد
چنان كه ابو هريره روايت كرد كه المرئة و الكلب و الحمار يقطعون الصلاة عايشه در غضب رفت و گفت لا حنقن ابا هريرة صلى النبى صلّى اللّه عليه و آله و انا بينه و بين القبلة فى سرير واحد و اگر صحابه همه به عدالت موصوف بودندى چون عمر ايشانرا بولايت ميفرستاد نصيحت نكردى كه از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بسيار روايت نكنيد
و نقل است كه بيشتر صحابه آن بودند كه چون روايت كردندى على عليه السّلام
هامش
( 1 ) اگر مقصود آن باشد كه همه كسانى كه زمان پيغمبر ( ص ) را ادراك كرده و اسلام آوردند در واقع عادل بودند البته اين سخن صحيح نيست چون بنص قرآن در ميان آنها منافق و فاسق و فاجر بسيار بودند و اگر مقصود عدالت ظاهرى است چنان كه اصل در همه افراد مسلمين عدالت است تا فسق آنها ظاهر شود اين سخن صحيح است و هر صحابى كه از او فسقى مشاهده نشد اصل عدالت اوست .