آنكه اجمال پيش از تفصيل بود و اين سوره را ده نام است :
فاتحة الكتاب و ام القرآن و سبع المثانى و سورة الحمد و اساس القرآن و سورة الشفا و الشافيه و سورة الصلاة و سورة الكنز و سورة الوافيه
اما فاتحه بنابر آنكه افتتاح قرآن در مصحف بدوست و ابتداء بقرائت در نماز به دو كنند .
و اما ام القرآن بنا بر آنكه بقيه قرآن را به وجهى كه ياد كرده شد ازو بيرون آوردند .
چنان كه مكه را ام القرى خواندند جهت آنكه گويند اصل زمين آنموضع بود بقيه زمين را حقتعالى ازو بيرون كشيد .
و اما سبع المثانى جهت آن نام نهادند كه او هفت آيه است مشتمل بر مثانى چه اسماء و صفات حقتعالى دو قسماند :
يكى آنكه دلالت مىكند بر عظمت او .
دوم آنكه دلالت مىكند بر رحمت و رأفت او :
بسم اللّه الرحمن الرحيم مشتمل است بر هر دو قسم . و شكر و ثنا بر دو قسم است :
يكى بر ذات و صفات او .
دوم بر آلاء و نعماء او و الحمد للّه مشتمل است بر هر دو قسم . و عالم دو نوع است عالم دنيا و عالم عقبى و رب العالمين مشتمل است بر هر دو . و رحمت دو قسم است :
يكى در دنيا و دوم در آخرت و رحمن و رحيم مشتملند بر هر دو و جزا بر دو چيز تواند بود :
يكى بر طاعت و دوم بر معصيت و مالك يوم الدين مشتمل است بر هر دو چه دين جزاست پيش اكثر . و طاعت دو قسم است :
يكى عبادت دوم عبوديت .
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 378
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٣٧٨