نمودند يا خود گوئيم الف را بر مائه حمل كردند چه آنجا پيش اهل عربيت نيز مميز را از سه تا ده بجمع ذكر نكنند بلكه ثلثمائه گويند و ثلثمات نگويند مگر بر سبيل شذوذ يا خود گوئيم الف آلاف چنان كه الف بعضى از كلمات همچو قيامت و سلام و غير آن حذف كردند و بايد كه اين قاعده مقرّر باشد كه احاد با عشرات جمعشوند ، احاد را مقدم دارند همچو خمسة و خمسين .
و اگر با مآت جمعشود موخر دارند همچو مائه و خمسة .
و همچنين رقم مآترا بر عشرات مقدم دارند همچو مائه و خمسين .
و رقم هزار را بر صد و اگر ميان رقم هزار و يا صد و ميان رقم عشرات ، احاد بيايد آن را ميان هر دو نويسند بر اينوجه : مائه واحد و عشرين
و هر وقت كه در مرتبه رقم به صورت مائة الف يا الف الف باشد و رقم الف به آن مضاف شود واو عطف ضرورى باشد بر اينوجه : مائه الف و الف
تا التباس حاصل نشود و اگر بعد از رقم صد يا هزار يك دينار بيايد آن را در زير در مرتبه كسور نويسند بر اينوجه و چون از يك دينار بگذرد و در جنب او نويسند چنان كه : مائه و ثلثة دنانير
و در تمامت ارقام همين سياقت كه ياد كرده شد رعايت بايد كرد .
و زر سرخ و مشك و زعفران و جواهر و سبايكرا مثقال مثقالان ثلث مثاقيل نويسند مرواريد خرد را اگر در سلك نكشيده باشد هم بمثقال نويسند و اگر در سلك كشيده باشد و نه عقد با هم بسته آن را هار هاران ثلث هارات احد عشر هار مائه هار نويسند و وزن آن به مثقال در حشو باز نمايند و بعضى آن را شده شدتان ثلثه شدات نويسند و مرواريد ميانه را سمط سمطان ثلثة اسماط احد عشر سمط مائه سمط نويسند و مرواريد بزرگرا در سلك نباشد حبه حبتان ثلثه حبات احد عشر حبة مائة حبه نويسند و وزن آن در حشو باز نمايند و فيروزج را فس فسان ثلثة فصوص احد عشر فصا مائه فص نويسند و زمرد را قصبه قصبتان و فى الحديث بشر خديجه ببيت من الجنة من فضب لا صخب فيه و لا نصب و لعل را قطعه قطعتان ثلثه قطاع نويسند و وزن و قيمت آن در حشو باز نمايند و
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 309
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٣٠٩