تا هر حسابى كه تمام شود بر بالاى ورق به طرف يسار رقم آن بهندى ثبت كند و مجموع عدد اوراق را بر ورق صدر حساب بر بالاى آن ميان ورق رقم زنند چه در رعايت اينمعنى فايده بسيار است بعضى هر مقداريرا كه باشد اول در زير مد بالاى آن برقم هندى ثبت كنند و مراتب آن چهار است :
اول - از يكى تا نه بر اين وجة : 987654321
دوم - عشرات از ده تا نود بر اينوجه 040302010 ، 908070605 علامت اولرا صفر خوانند و بقيه را ارقام عددى .
سيم از صد تا نهصد و رقم همانست با زيادتى نقطه كه علامت صفر است بر نقطه اولى .
چهارم - الوف از هزار تا نه هزار و رقم همانست با زيادتى نقطه ديگر و بعد زين هر مرتبه كه آيد از عشرات الوف و مات الوف الى غير ذلك مرتب باشد آحاد مقدم بر عشرات و عشرات بر مات و مات بر الوف و صفر در هر مرتبه كه افتد همان حكم دارد كه در مرتبه عشرات يعنى آنموضع را خالى شمرند .
همچو در اين صورت 30501 چه اينرقم سى هزار و پانصد و يكيست و على هذا القياس و همچنين بايد كه در عقد اصابع ماهر بود و اصابع او بگرفتن صحاح و كسور و جمع آن معقود چنان كه انضمام و انحلال آن بىتوقف باشد و بايد داند كه غايت عقد با صابع تا ده هزار باشد تا هر وقت كه عقد به مبلغ ده هزار برسد موضع اصول عقد را از نظر نشان كند و مبلغ ده هزار را جائى ثبت كند و باز آغاز عقد كند و هم بر اينمنوال و چون از عقد فارغ شود هر چند در اين باب فائق باشد جهت احتياط آن صورت حاصل عقد بر اصحاب ديوان عرض كند تا ايشان نيز احتياط كنند و اگر سهوى رفته باشد تدارك آن كنند و در همه ابواب طريقه احتياط نگاه دارد و بوقت حساب عمال از وقوف در عرصه قيامت جهت عرض اعمال ياد كند و بداند كه به حكم كما تدين تدان هر آنچه بدان اقدام نمايد در دفتر روزنامه عمل او ثبت خواهد بود .
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى ) — صفحة 306
مساهمون: أبو الحسن الشعراني
ص٣٠٦