و مثمن مخبون را پنج عروضست و هفت ضرب اول مخبون معرا بر وزن فعلاتن و او را دو ضربست اول مانند او چنان كه :
چه كنم هر چه كنم با تو نمىدارد سودم * بجز اين چاره ندارم كه ز عشقت بگريزم
دوم مشعث بر وزن مفعولن و تشعيت آنست كه عين فاعلاتن را و حذف كنند چنان كه :
به دو رخ ماه تمامى به دو زلفك چه عبيرى * به دو لب شكر و قندى به دو چشمك بادامى
عروض دويم - مخبون و مقصور و ضرب او مانند او بر وزن فعلان چنان كه :
منم از عشق بتى مانده بتيمار و به درد * كه برخ ماه تمام است و بدل سنگ رخام
عروض سوم - مخبون و محذوف بر وزن فعلن و او را دو ضرب است اول مانند او چنان كه اين ضعيف گويد :
كه كند از من بيچاره بآمل گذرى * كه رساند ز من خسته بيارم خبرى
دوّم مخبون و محذوف و مسكن چنان كه :
نكشم جور كسى كو نه وفادار بود * ندهم دل به كسى كو نكند دلدارى
عروض چهارم - مخبون و محذوف و مسكن و ضربش مانند او چنان كه اين ضعيف گويد :
تا چه آيد به من از هجر تو اى بينائى * تا چه بينم من ازين درد و غم تنهائى
و در اينجا ركن اول غير مخبون باشد و باقى مخبون .
عروض پنجم - مخبون محذوف مطموس بر وزن فع و طمس آنست كه متحرك اول را از وتد مجموع ساكن كنند و باقى را بيندازند و او را يكضرب باشد محذوف مطموس بر وزن فاع چنان كه :
دهن كوچك چون تنگدل عاشق * نه كه چون حقه آگنده بمرواريد
و متأخران در مثمن وزنى خوش بيرون آوردهاند يكجزو مشكول بر وزن فعلات و دويم مخبون چنان كه اينضعيف گويد :