اقبلت فلاح لنا * عارضان كالبرد
تمامت اجزاى او مطويست .
و مجتث - در اصل مستفعلن فاعلاتن فاعلاتن است دو بار اما مجزو استعمال كنند و او را يك عروضست و يكضرب چنان كه :
البطن منها خميص * و الوجه مثل الهلال
و متقارب فعولن است هشت بار و او را دو عروضست و شش ضرب عروض اول سالم و او را چهار ضرب است اول مانند او چنان كه :
فامّا تميم تميم بن مرّ * فالقاهم القوم رويى نياما
دويم مقصور بر وزن فعولن چنان كه :
و ياوى الى نسوة يائسات * و شعث مراضيع مثل السعال
سيم - محذوف بر وزن فعل چنان كه :
و اروى من الشعر شعرا عويصا * ينسّى الرّواة الذى قدرووا
چهارم - ابتر بر وزن فل چنان كه :
خليلىّ عوجا على رسم دار * خلت من سليمى و من ميّه
عروض دويم مجزو و او را دو ضربست اول مانند او چنان كه :
امن دمنة اقفرت * لسلمى بذات الغضا
دويم ابتر چنان كه :
تعفّف و لا تبتئس * فما يقض يأتيكا
و متدارك - فاعلن است هشت بار و او را دو عروضست و چهار ضرب : عروض اول سالم و او را يكضربست مانند او چنان كه :
جاءنا عامر صالحا سالما * بعد ما كان من فاسق عامر
عروض دويم مجزو و او را سه ضربست اول مرفل مخبون بر وزن فعلان چنان كه