دارند پس عكس آن كنند و آن را مؤخر دارند چنان كه
و اذا الدّرّزان حسن وجوه * كان للدّرّ حسن وجهك زينا
سى و دوم - كنايت و تعريض و از بهترين تعريضات آنست كه عمرو بن مسعده كه كاتب مأمون بود در مهم بعضى از اصحاب او بمامون نوشت اما بعد فقد استشفع بى فلان الى امير المؤمنين ليطول بالحاقه بنظرائه من الخاصة فاعلمته ان امير المؤمنين لم يجعلنى فى مرتبه المستشفعين و فى الابتدآء بذلك تعدى طاعة مأمون پشت كاغذ نوشت قد عرفنا تصريحك و تعريضك و اجبناك اليهما
سى و سوم - اقتباس و آن عبارتست از آنكه دبير يا شاعر در ميان كلام جهة تزيين و نظام آن آيتى از قرآن درج كند چنان كه اتته الوزارة منقادة * اليه تجرّ باذيالها * و لو رامها احد غيره * لزلزلت الارض زلزالها
و از پارسى .
مرا شكيب نمىباشد اى مسلمانان * ز روى خوب لكم دينكم ولى دينى
سى و چهارم - تشبيه و آن چند قسمست اول تشبيه مطلق و آن عبارتست از آنكه چيزى را به چيزى مانند كنند در وصفى از اوصاف يا ذات مشبه چنان كه حقتعالى فرمود
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَعْمالُهُمْ كَسَرابٍ بِقِيعَةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ ماءً
و از نظم عربى چنان كه :
كانّما تبسم عن لؤلؤ * منضّد او برد او اقاح
و از پارسى .
تيغ تو همچو آفتاب بنور * ميزدايد زمانه را ز نگار
دوم تشبيه تفصيل چنان كه :
چرخ و ماهى و نيستى نى آنك * نيست اين هر دو را دوام و قرار
سوم تاكيد تفصيل چنان كه :