، شيخ طبرسى ، در تفسير اين آيه ، مطالبى سودمند و سازنده آورده است ، كه ما در اينجا خلاصه اى از آن را مىآوريم ، مىگويد :
« چون خداوند متعال در آيهء پيشين ، مردمان را به انفاق و بخشش مال تشويق كرد و پاداش انفاقگران ( هزينه گذاران در راه تأمين زندگى و نيازهاى نيازداران ، يا مصالح عمومى اجتماع ) را بيان داشت ، در اين آيه از « ربا » سخن مىگويد ، كه جاهلان مىپندارند سبب زيادى مال مىشود ، در صورتى كه بواقع سبب نابودى مال است . . . رباخواران در روز قيامت مانند جنزدگان پا به صحراى محشر مىگذارند ( و اعتدال خود را از دست مىدهند ) ، و اين حالت كه به آن دچار مىشوند علامتى است براى مردم حاضر در صحراى محشر تا ايشان را بشناسند و بدانند كه رباخواران اينانند . . . چنان كه معصيتكاران ديگر نيز هر كدام نشانه اى مناسب معصيت خويش دارند كه با آن شناخته مىشوند ؛ و همين گونه اهل طاعت نيز هر يك مناسب طاعت و عبادت و كار خيرى كه كردهاند نشانه اى دارند كه با آن شناخته مىشوند كه اهل چه عمل نيكى بودهاند . . . پيامبر اكرم « ص » در بارهء « شهداى احد » فرمود : «
زمّلوهم بدمائهم و ثيابهم
( 1 ) آنان را با پيكرهاى خونآلودشان در جامه هاشان بپيچيد ( و به خاك بسپاريد ) » ، ( تا در قيامت همين گونه خونين بدن و گلگون كفن سر از خاك بردارند ) ، و فرمود : «
يبعث أمّتي يوم القيامة من قبورهم غرّا محجّلين ، من آثار الوضوء
( 2 ) امّت من در روز قيامت با دستها و صورتهايى نورانى از قبرهاى خويش بيرون مىآيند ، نورانى از اثر وضوء » .
« نيز از طريق امام صادق « ع » روايت شده است كه پيامبر اكرم « ص » فرمود : «
لمّا أسري بي إلى السّماء ، رأيت أقواما يريد أحدهم أن يقوم و لا يقدر عليه ، من عظم بطنه ؛ فقلت : من هؤلاء يا جبرائيل ؟ قال : هؤلاء * ( الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبا ، لا يَقُومُونَ إِلَّا كَما يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُه الشَّيْطانُ مِنَ الْمَسِّ ) * ، و إذا هم بسبيل آل فرعون ، يعرضون على النّار غدوّا و عشيّا ، يقولون ربّنا متى تقوم السّاعة ؟
( 3 ) در شب معراج كه مرا به آسمان مىبردند ، مردمى را ديدم كه به علَّت بزرگى شكمشان هر چه مىكردند
الحياة ( فارسي ) — صفحة 602
مساهمون: محمد رضا حكيمي
ص٦٠٢