تحقّق پيدا كند . پس بر حكومت اسلامى واجب است كه مراقب تلاشهاى بازرگانى در اجتماع باشد . و اين مراقبت و نظارت لازم است به صورتى قاطع و دقيق و از روى امانت - بدان گونه كه اسلام آن را مىپذيرد - عملى گردد ، تا معلوم شود كه دين اسلام دشمن ظالم و ياور مظلوم است . و هيچ ظالمى ستمگرتر از طاغوتهاى اقتصادى نيست ، چنان كه امام سجّاد « ع » مىفرمايد : «
مصيبتكم الطَّواغيت من أهل الرّغبة في الدّنيا « 1 »
( 1 ) مصيبت شما ( و فاجعه براى زندگى و جامعهء شما ) طاغوتان دنياپرستند » . و هيچ ستمكشى ستمكشتر از توده هايى نيست كه در زندگى خود به آن طاغوتان و كالاها و بازارهاى آنان - با نرخهاى تحميلى ايشان - نيازمندند . . . توده هايى كه همان گوسفندانيند كه موهايشان را مىكنند و گوشتهايشان را مىخورند و استخوانهايشان را خرد مىكنند - چنان كه در سخنان انذارگر امام سجّاد « ع » گذشت .
تذييل ( 3 )
آنچه اهمال روا داشتن در آن روا نيست ، اين است كه ايادى حاكميت و صاحبان سلطه و نفوذ و نزديكان ايشان ، لازم است كه در فعاليّتهاى مالى و بازرگانى - به صورتهاى گوناگون آشكار و نهان آنها - شركت نداشته باشند تا خود نيز به طاغوتانى اقتصادى مبدّل نشوند ( و چون دخالت داشته باشند به سرعت چنين خواهند شد ) ، و به حمايت از آنان برنخيزند ، و همچون گرگهاى مكندهء خون توده ها عمل نكنند ؛ چون در آن صورت در جهنّم پليديها و پستيها غرق مىشوند ، و ديگر كجا مىتوانند حامى حق و پشتيبان عدالت باشند ؟
هامش
« 1 » . « امالي » شيخ مفيد / 117 .